Mədəniyyət nazirinə kulturoloji tövsiyə

Xəbər lenti

00:14 / 03-02-2026

Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb

23:39 / 02-02-2026

Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"

23:02 / 02-02-2026

İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub

21:04 / 02-02-2026

"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb

20:02 / 02-02-2026

İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar

19:41 / 02-02-2026

Xalq artistinin oğlu döyülüb

19:23 / 02-02-2026

Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”

18:52 / 02-02-2026

Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar

18:00 / 02-02-2026

Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib

17:55 / 02-02-2026

Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək

17:16 / 02-02-2026

Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur

15:47 / 02-02-2026

Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır

15:17 / 02-02-2026

Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

14:20 / 02-02-2026

Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib

14:13 / 02-02-2026

Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

13:12 / 02-02-2026

Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz

13:06 / 02-02-2026

İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib

12:39 / 02-02-2026

Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı

12:31 / 02-02-2026

Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər

12:04 / 02-02-2026

Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib

11:57 / 02-02-2026

İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər

11:38 / 02-02-2026

Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto

11:26 / 02-02-2026

Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb

11:04 / 02-02-2026

Milli Məclisin iclası başlayıb

10:59 / 02-02-2026

ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

10:58 / 02-02-2026

“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır

10:34 / 02-02-2026

Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət

10:27 / 02-02-2026

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq

Xəbər lentinin davamı

Ən çox oxunanlar

20:01 / 30-01-2026

Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto

17:31 / 29-01-2026

Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?

17:48 / 30-01-2026

Yerə bənzəyən planet kəşf olunub

18:15 / 30-01-2026

Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto

11:42 / 30-01-2026

Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

23:45 / 29-01-2026

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

14:05 / 29-01-2026

Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir

13:48 / 29-01-2026

Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)

13:41 / 30-01-2026

Prezident yeni səfirlərin etimadnamələrini qəbul edib - (Yenilənib) - Fotolar

15:01 / 29-01-2026

Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir

Mədəniyyət nazirinə kulturoloji tövsiyə - Akif Əli yazır
Tarix: 02-07-2025 13:16 | Bölmə: Akif Əli

Şirift ölçüsü:

Akif ƏLİ

Yekaterinburqda soydaşlarımıza qarşı törədilən kütləvi vəhşilik aksiyaları fonunda hərə öz düşüncəsinə uyğun şərh verir.

Bu gərgin günlərdə Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy da “İnterfaks”a müsahibəsində Rusiyanın mədəniyyət tədbirlərinin Azərbaycanda ləğv olunmasını şərh edib. Və 50 ildir mədəniyyət sahəsini idarə edən bir şəxs Yekaterinburqdakı mədəniyyətsizliyi görməyib.

Peşə funksiyası etibarilə hər hansı mədəniyyətsiz davranışı pisləməli olan kəs əksinə, vəhşiliyə göz yumub, yalnız “Azərbaycanda Rusiya mədəniyyət tədbirlərinin” (əslində konsertlər silsiləsinin) ləğvindən təəssüflənib.

Özü də nə desə yaxşıdır? Guya bu ləğvetmədən sonra “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaqmış”.

Oxşar düşüncə tərzini biz vaxtilə ermənilər Bakını tərk edəndə eşidərdik. Özgə yadlar və öz yadlarımız eyni saçyoldu ilə dad döyürdülər ki, bəs ermənilər köçüb gedəndən şəhərimizin ziyalı mühiti də onlarla gedib.

El arasında belə yerdə deyərlər - “Ağlınıza keçə yamayım...”

İndi bu Şvıdkoyun da ölkəsində insanlığa yaraşmayan vəhşi əməl törədilib, bütün beynəlxalq hüquq normaları tapdanıb, təqsiri hələ sübut olunmamış dinc adamlar qətlə yetirilib, amansızca döyülüb, şikəst edilib, həbsxanalara atılıb... Bu mədəniyyət xadimi isə bu qədər “bespredeli” kənara qoyub, konsert, çal-çağır hayındadır.

Bilirsinizmi niyə? Çünki pis öyrəşiblər. Və ya öyrəşdiriliblər. Uzun illər boyu lazımsız “xoruz” buraxanları dəstə-dəstə yığıb gətirib töküblər Xəzərin sahilinə, burunlarından gələnə qədər yeyib-içiblər, görmədikləri günləri görüblər, sevincdən atılıb-düşüblər, oynayıb-oxuyub-çalıblar, yorulanda da paxmel-paxmel qatara, təyyarəyə minib öz... arabalarına gediblər. İmperiya ünsürlərinin bu əyalət şənlikləri periodik olaraq zaman-zaman davam edib. Bunun adını da qoyublar “Rusiyanın Azərbaycanda mədəniyyət günləri”!

Əslində mədəniyyəti idarə edən adam bilməlidir ki, bu mədəniyyət deyil. Çünki yeyib-içib, ancaq oxumaq-çalmaq deyil mədəniyyət.
Mədəniyyət çox dərin və geniş anlayışdır. Bu anlayış bəşəriyyətin əsrlər boyu yaratdığı maddi-mənəvi dəyərlər sistemidir. Mədəniyyət istehsal, sosial və mənəvi baxımdan insanlığın çatdığı nailiyyətlərin məcmusudur. O, insanlar arasında formalaşan normalar, adətlər, inanclar, mərasimlər, biliklər, bacarıqlar, texnologiyalar, texnikalar, düşüncə, hərəkət, qarşılıqlı əlaqə və ünsiyyət üsullarıdır.

Təkcə konsert, çal-çağır deyil mədəniyyət!

Mixail Şvıdkoy

Mədəniyyət anlayışı çox genişdir, əhatəlidir və zəngindir. Mədəniyyət dedikdə bir yox, bir çox sahələr nəzərdə tutulur:

1) Elm (Təbiət elmləri, Humanitar elmlər, Sosial elmlər, Texniki elmlər, Fizika, Riyaziyyat), Fəlsəfə, Tibb, Texnika, Texnologiya;

2) İnanc, Din, Mifologiya, Etika, Ünsiyyət, Davranış, Etiket;

3) Təsviri sənət, Estetika (Rəssamlıq, Qrafika, Heykəltaraşlıq, Memarlıq);

4) Ədəbiyyat (Dramaturgiya, Poeziya, Nəsr), Mütaliə;

5) Teatr, Kinematoqrafiya, Musiqi, Xoreoqrafiya, Fotoqrafiya;

6) Mətbuat (Qəzet, Jurnal), Radio, Televiziya, Sosial şəbəkələr;

7) Muzey, Hobbi, Kolleksiyaçılıq;

8) Əyləncə, Gülüş, Yumor, Mətbəx, İdman...

Yəni oxumaq-oynamaq-çalmaq nə qədər mühüm sahələr olsa da, bəşəriyyətin mədəni tərəqqisində onlar öndə getmir, sonrakı sıralarda gəlir.

Və bir mədəniyyət adamının bütün maddi-mənəvi mədəniyyət dəyərləri sistemini bilmədən (bəlkə də bilir?) “Mədəniyyət günləri” adı altında çal-çağırı, oxumaq-oynamaq tədbirlərini bizə nümayiş etdirmək çabası bilənlərdə ancaq istehza doğurur. Adam heç olmasa məşhur rus dilçisi Vladimir Dalın "İzahlı lüğət"-indəki "Mədəniyyət - bu, əqli və əxlaqi savaddır" yazısını da oxumuş olmalıdır axı. Amma...

Rusiya prezidentinin beynəlxalq mədəniyyət əməkdaşlığı üzrə xüsusi nümayəndəsi, RF keçmiş Mədəniyyət naziri Mixail Şvıdkoy həftə səkkiz-mən doqquz mədəniyyət tədbiri adı altında “bakines” dostları ilə yemək-içməyə, çalmağa-oynamağa o qədər alışıb ki, indi bunun olmayacağını, konsertlərin ləğvini düşünəndə alovlanır, insan ölümünü gözardı edib, əldən çıxan o “ləzzətli günlərin” dərdinə yanır.

Və o qədər yanıb-tökülür ki, başqa söz tapa bilməyib deyir Rusiyadan çalanlar gəlib-getməsə, “Azərbaycanın mədəniyyət mühiti və mənzərəsi yoxsullaşacaq...”

Dərdimizə bax da! Birdirmi, ikidrmi?! Və dərdin ən böyüyü də odur ki, bu fikri ən azı 5 min illik mədəniyyət dəyərləri olan Azərbaycan xalqı haqqında o adam deyir ki, öz ölkəsində ilk əlyazma hardasa 400 il əvvəl, ilk məşhur şairsə 300 il əvvəl meydana gəlib...

Nə deyim? Belədə gərək Dədə Qorqud meydana çıxıb buna yaraşan bir ad qoya!

Ya Nizami Gəncəvi öz nəsihətlərilə bunu anlada.

Ta dahi Sabiri demirəm, çünki o eşitsə dərhal qayıdacaq ki:

“Qah! Qah! Əcəb gülməlisən, xanimanxərab!”

(2.VII.2025)

Müəllifin bütün yazıları - Akif ƏLİ

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön