00:14 / 03-02-2026
Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb
23:39 / 02-02-2026
Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"
23:02 / 02-02-2026
İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub
21:04 / 02-02-2026
"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb
20:02 / 02-02-2026
İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar
19:41 / 02-02-2026
Xalq artistinin oğlu döyülüb
19:23 / 02-02-2026
Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”
18:52 / 02-02-2026
Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar
18:00 / 02-02-2026
Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib
17:55 / 02-02-2026
Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək
17:16 / 02-02-2026
Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur
15:47 / 02-02-2026
Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır
15:17 / 02-02-2026
Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər
15:04 / 02-02-2026
Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib
14:20 / 02-02-2026
Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib
14:13 / 02-02-2026
Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır
13:35 / 02-02-2026
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
13:12 / 02-02-2026
Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz
13:06 / 02-02-2026
İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib
12:39 / 02-02-2026
Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı
12:31 / 02-02-2026
Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər
12:04 / 02-02-2026
Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib
11:57 / 02-02-2026
İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər
11:38 / 02-02-2026
Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto
11:26 / 02-02-2026
Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb
11:04 / 02-02-2026
Milli Məclisin iclası başlayıb
10:59 / 02-02-2026
ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir
10:58 / 02-02-2026
“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır
10:34 / 02-02-2026
Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət
10:27 / 02-02-2026
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq
20:01 / 30-01-2026
Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto
17:31 / 29-01-2026
Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?
17:48 / 30-01-2026
Yerə bənzəyən planet kəşf olunub
18:15 / 30-01-2026
Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto
11:42 / 30-01-2026
Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?
15:04 / 02-02-2026
Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib
23:45 / 29-01-2026
Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək
13:35 / 02-02-2026
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
14:05 / 29-01-2026
Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir
13:48 / 29-01-2026
Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)
15:01 / 29-01-2026
Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir
Kommunistlər SSRİ-nin dağılmasının səbəbini tapıblar
Tarix: 24-01-2023 17:22 | Bölmə: İqtisadiyyat
“22 yanvar 1991-ci ildə SSRİ prezidenti Mixail Qorbaçov 1961-ci il tədavüllü 50 və 100 rubl əsginasların 3 gün müddətində dövriyyədən çılxarılması və əmanət kassalarında depozitlərdən nağd pulun verilməsinin məhdudlaşdırılması barədə cinayət tərkibli fərman verdi. Fərmanın imzalanması “Vremya” proqramında, demək olar ki, bütün maliyyə qurumları və mağazalar artıq bağlandığı vaxt elan edildi. İslahatın şərtlərinə görə, müsadirə edilmiş əsginasların dəyişdirilməsi ciddi məhdudiyyətlərlə müşayiət olunurdu. Vətəndaşlar 50 və 100 rublluq əsginasları yalnız üç gün ərzində - yanvarın 23-dən 25-dək yeniləri ilə dəyişə bilərdilər. Göstərilən müddətdən sonra pulun dəyişdirilməsi yalnız xüsusi komissiyaların qərarı ilə mümkün idi. Adambaşına 1000 rubldan çox olmayan məbləği yalnız nağd şəkildə dəyişdirmək mümkün idi - əsginasların qalan hissəsinin dəyişdirilməsi imkanı 1991-ci ilin mart ayının sonuna qədər xüsusi komissiyalarda nəzərdən keçirilirdi. Əmanət banklarından yalnız 500 rubl almaq mümkün idi”.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Kommunist Partiyalarından birinə rəbərlik edən Ədalət Abdinov bildirib.
Ə. Abdinov əlavə edib ki, islahatın formal səbəbi SSRİ-yə xaricdən gətirildiyi iddia edilən saxta rubllarla mübarizə olub:
“Əslində bu islahat Qərb banklarının SSRİ-də pul dövriyyəsini pozmaq planının tərkib hissəsi idi. İslahatın ilkin şərtləri ondan ibarət idi ki, 1990-cı ilin ortalarında satqın Qorbaçov istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyəti tətbiq etmək qərarına gəldi. Bununla da sosializmin əsaslarını sökməyə başladı. Xəyanətkar komandası ilə birlikdə iqtisadiyyatda əhəmiyyətli dövlət sektorunu buraxmağa start verdi. Nəticədə minlərlə sovet vətəndaşının halal zəhməti ilə on illərlə yığdığı 15-30 minlik sərvəti çökdü.
1991-ci il aprelin 2-də ərzaq, nəqliyyat və kommunal xidmətlərin qiymətləri 2-4 dəfə, il ərzində isə 7,8 dəfə artırıldı. Süni qiymət artımına bazar amilləri ilə yanaşı müxtəlif növ fors-major hallar, məsələn, əsginasların dəyişdirilməsi və pul dövriyyəsində gözlənilən kataklizmlər səbəb oldu. Əhalinin həyat səviyyəsi aşağı düşdü”.
Ə. Abdinov atırladıb ki, 1991-ci ilin sonunda sovet iqtisadiyyatı fəlakətli vəziyyətdə olub: “İstehsalın azalması sürətləndi. Ölkədə pul kütləsinin artması maliyyə sistemi üzərində dövlət nəzarətini itirmək və hiperinflyasiya, yəni ayda 50 faizdən çox inflyasiya təhlükəsi yaratdı ki, bu da bütün iqtisadiyyatı iflic vəziyyətinə sala bilirdi”.
Kommunist diqqətə çatdırıb ki, 1991-ci ildə SSRİ-də aparılan siyasi və maliyyə islahatları nəhayət SSRİ vətəndaşlarının ittifaq rəhbərliyinə inamını sarsıdıb və sonrakı hadisələrə - avqust çevrilişi, Belovejskaya müqaviləsinə əhəmiyyətli təsir göstərib. SSRİ-nin düşmənlərinə də elə bu lazım olub.
ELÇİN
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 24-01-2023 17:22 | Bölmə: İqtisadiyyat
“22 yanvar 1991-ci ildə SSRİ prezidenti Mixail Qorbaçov 1961-ci il tədavüllü 50 və 100 rubl əsginasların 3 gün müddətində dövriyyədən çılxarılması və əmanət kassalarında depozitlərdən nağd pulun verilməsinin məhdudlaşdırılması barədə cinayət tərkibli fərman verdi. Fərmanın imzalanması “Vremya” proqramında, demək olar ki, bütün maliyyə qurumları və mağazalar artıq bağlandığı vaxt elan edildi. İslahatın şərtlərinə görə, müsadirə edilmiş əsginasların dəyişdirilməsi ciddi məhdudiyyətlərlə müşayiət olunurdu. Vətəndaşlar 50 və 100 rublluq əsginasları yalnız üç gün ərzində - yanvarın 23-dən 25-dək yeniləri ilə dəyişə bilərdilər. Göstərilən müddətdən sonra pulun dəyişdirilməsi yalnız xüsusi komissiyaların qərarı ilə mümkün idi. Adambaşına 1000 rubldan çox olmayan məbləği yalnız nağd şəkildə dəyişdirmək mümkün idi - əsginasların qalan hissəsinin dəyişdirilməsi imkanı 1991-ci ilin mart ayının sonuna qədər xüsusi komissiyalarda nəzərdən keçirilirdi. Əmanət banklarından yalnız 500 rubl almaq mümkün idi”.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Kommunist Partiyalarından birinə rəbərlik edən Ədalət Abdinov bildirib.
Ə. Abdinov əlavə edib ki, islahatın formal səbəbi SSRİ-yə xaricdən gətirildiyi iddia edilən saxta rubllarla mübarizə olub:
“Əslində bu islahat Qərb banklarının SSRİ-də pul dövriyyəsini pozmaq planının tərkib hissəsi idi. İslahatın ilkin şərtləri ondan ibarət idi ki, 1990-cı ilin ortalarında satqın Qorbaçov istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyəti tətbiq etmək qərarına gəldi. Bununla da sosializmin əsaslarını sökməyə başladı. Xəyanətkar komandası ilə birlikdə iqtisadiyyatda əhəmiyyətli dövlət sektorunu buraxmağa start verdi. Nəticədə minlərlə sovet vətəndaşının halal zəhməti ilə on illərlə yığdığı 15-30 minlik sərvəti çökdü.
1991-ci il aprelin 2-də ərzaq, nəqliyyat və kommunal xidmətlərin qiymətləri 2-4 dəfə, il ərzində isə 7,8 dəfə artırıldı. Süni qiymət artımına bazar amilləri ilə yanaşı müxtəlif növ fors-major hallar, məsələn, əsginasların dəyişdirilməsi və pul dövriyyəsində gözlənilən kataklizmlər səbəb oldu. Əhalinin həyat səviyyəsi aşağı düşdü”.
Ə. Abdinov atırladıb ki, 1991-ci ilin sonunda sovet iqtisadiyyatı fəlakətli vəziyyətdə olub: “İstehsalın azalması sürətləndi. Ölkədə pul kütləsinin artması maliyyə sistemi üzərində dövlət nəzarətini itirmək və hiperinflyasiya, yəni ayda 50 faizdən çox inflyasiya təhlükəsi yaratdı ki, bu da bütün iqtisadiyyatı iflic vəziyyətinə sala bilirdi”.
Kommunist diqqətə çatdırıb ki, 1991-ci ildə SSRİ-də aparılan siyasi və maliyyə islahatları nəhayət SSRİ vətəndaşlarının ittifaq rəhbərliyinə inamını sarsıdıb və sonrakı hadisələrə - avqust çevrilişi, Belovejskaya müqaviləsinə əhəmiyyətli təsir göstərib. SSRİ-nin düşmənlərinə də elə bu lazım olub.
ELÇİN
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 00:14
Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb
Dünən, 09:49
OPEC+ martın əvvəlinədək neft hasilatını dondurub
1-02-2026, 16:52
Biləcəridən Ermənistana Rusiya taxılı daşıyan qatar yola düşüb
30-01-2026, 17:40
İqtisadi Şuranın iclası keçirilib
30-01-2026, 16:30
Sabiq nazir DSMF ilə pensiya davasına başlayıb
30-01-2026, 14:15
ABŞ “Lukoil”in Moldovadakı aktivlərini alıb - Foto
30-01-2026, 13:47
Avropanın ən varlı ölkəsi təhlükəsizliyə görə vergiləri artıracaq
30-01-2026, 10:23
Agentlik sədrinin müavini vəzifədən azad edilib
30-01-2026, 07:18
Ağıllı eynəklərin və süni intellektli cihazların istehsalı artacaq
29-01-2026, 18:04
Nazirlikdə nöqsanlar aşkarlanıb
29-01-2026, 17:41
Vakansiyalar arasında maaş uçurumu: 300-10 min manat arasında dəyişir
29-01-2026, 17:11
Mərkəzi Bankda yeni təyinatlar olub
29-01-2026, 16:04
İranla bağlı gərginlik dünya bazarında nefti bahalaşdırıb
29-01-2026, 14:21
Kəmaləddin Qafarovun şirkəti hospitalla sövdələşib
29-01-2026, 11:25
İşçi Qrupun iclası keçirilib - Foto
29-01-2026, 07:02
Dollar üçün təhlükəli dövr başlayır
28-01-2026, 15:00
Nə qədər dövlət borcumuz var? - Rəqəm açıqlanıb
28-01-2026, 14:45
Hibrd modellər Avropa avtomobil bazarında üstünlük qazanıb
28-01-2026, 12:56
Trampın şərhləri dolları dəyərdən salır
28-01-2026, 12:07
İrandan Azərbaycana gətirilən qənnadı məhsulunda kif aşkarlanıb
28-01-2026, 09:26
Avropa İttifaqı Polşaya 44 milyard avro ayırıb
27-01-2026, 23:00
"Bloomberg": Hindistan Rusiya neftindən imtina edib
27-01-2026, 19:35
Azərbaycanla Errmənistan arasında yeni razılaşma olub
27-01-2026, 16:11
Almaniya şirkətləri Çinə investisiyaları artırıb
27-01-2026, 11:27
Neft Fondu qızıl aktivlərini 200 tona çatdırıb
27-01-2026, 10:53
Valyuta ehtiyatlarımız 85 milyard dolları ötüb
27-01-2026, 10:45
Mərkəzi Bank vəzifəli şəxsləri cərimələyib
27-01-2026, 10:37
ARDNF-in aktivləri artıb
27-01-2026, 10:30
Sinqapur valyutası ABŞ dollarını üstələyir
27-01-2026, 08:42
Seul Trampın yeni tariflərini rədd edir
26-01-2026, 21:03
SOCAR Dünya Bankı ilə yaşıl enerji dəhlizlərini müzakirə edib - Fotolar
26-01-2026, 16:30
"Elektron Rəqabət İnformasiya Sistemi haqqında Əsasnamə" təsdiq olunub
26-01-2026, 16:05
Maliyyə xidmətlərinin istehlakçılarına yeni tələb qoyulub
26-01-2026, 11:26
Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı Dövlət Proqramı hazırlanır
26-01-2026, 10:50
Pensiya nə qədər artırılacaq? - Açıqlama
26-01-2026, 10:30
Məşhur şirkəti fantastik maliyyə itkiləri gözləyir
26-01-2026, 09:57
Dollar arxa plana keçir, qızıl və gümüşə üstünlük verirlər
23-01-2026, 22:36
Qızıl və gümüşün qiyməti artır
23-01-2026, 17:53
Baş İdarə rəisi vəzifədən azad olunub
23-01-2026, 17:22
Azərbaycan və Qırğızıstan arasında ikiqat vergitutma ləğv olunub
23-01-2026, 15:10
"VTB Azərbaycan”dan 17 milyon manatdan çox depoziti geri götürülüb
23-01-2026, 12:36
Tələbələrin kredit üçün müraciət tarixləri açıqlanıb
23-01-2026, 12:08
Sahibkarlıq sahəsində yoxlamalar daha bir il dayandırılır
23-01-2026, 10:57
Deputat: “Bunu hansı ağılla “Azəriqaz” adlandırmısınız?”
22-01-2026, 15:20
Sahil Babayev mərkəz rəhbərini vəzifədən azad edib - Yeni təyinat
22-01-2026, 09:10
Rusiya qızıl ehtiyatını artırıb
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
Mikayıl Mikayılov deyir ki, festivalda nümayiş olunan tamaşa Azərbaycanla Meksika arasında teatr əlaqələrinin başlanğıcı sayıla bilər
