Tarixçi professorun yanlışı

Xəbər lenti

00:14 / 03-02-2026

Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb

23:39 / 02-02-2026

Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"

23:02 / 02-02-2026

İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub

21:04 / 02-02-2026

"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb

20:02 / 02-02-2026

İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar

19:41 / 02-02-2026

Xalq artistinin oğlu döyülüb

19:23 / 02-02-2026

Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”

18:52 / 02-02-2026

Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar

18:00 / 02-02-2026

Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib

17:55 / 02-02-2026

Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək

17:16 / 02-02-2026

Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur

15:47 / 02-02-2026

Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır

15:17 / 02-02-2026

Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

14:20 / 02-02-2026

Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib

14:13 / 02-02-2026

Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

13:12 / 02-02-2026

Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz

13:06 / 02-02-2026

İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib

12:39 / 02-02-2026

Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı

12:31 / 02-02-2026

Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər

12:04 / 02-02-2026

Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib

11:57 / 02-02-2026

İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər

11:38 / 02-02-2026

Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto

11:26 / 02-02-2026

Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb

11:04 / 02-02-2026

Milli Məclisin iclası başlayıb

10:59 / 02-02-2026

ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

10:58 / 02-02-2026

“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır

10:34 / 02-02-2026

Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət

10:27 / 02-02-2026

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq

Xəbər lentinin davamı

Ən çox oxunanlar

20:01 / 30-01-2026

Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto

17:31 / 29-01-2026

Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?

17:48 / 30-01-2026

Yerə bənzəyən planet kəşf olunub

18:15 / 30-01-2026

Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto

11:42 / 30-01-2026

Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

23:45 / 29-01-2026

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

14:05 / 29-01-2026

Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir

13:48 / 29-01-2026

Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)

13:41 / 30-01-2026

Prezident yeni səfirlərin etimadnamələrini qəbul edib - (Yenilənib) - Fotolar

15:01 / 29-01-2026

Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir

Tarixçi professorun yanlışı
Tarix: 07-12-2018 22:48 | Bölmə: Seymur BAYCAN

Şirift ölçüsü:

Milli Şuranın sədri, tarixçi-professor Cəmil Həsənli Azərbaycan ziyalılarına müraciət edərək, onları ölkənin üzləşdiyi indiki ağır vəziyyətə səslərini ucaltmağa, dövlətin və xalqın gələcəyi üçün məsuliyyət hissi göstərməyə çağırıb. Siyasiləşmiş və aktiv vətəndaşlar çox güman ki, müraciətin məzmunu ilə artıq tanışdırlar. Bu müraciəti oxuyanda yadıma illər əvvəl baş vermiş bir əhvalat düşdü.

Balaca avtobusla rayonlardan birinə tədbirə gedirdik. Avtobusda vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri, jurnalistlər, media ekspertləri oturmuşdular. Kimisi qabaqda, kimisi ortada, kimisi də arxada. Avtobusun pəncərəsindən dəyişən mənzərələrə baxırdım. Tomas Mann demişkən, rahatca oturub mənzərələrə tamaşa elədiyin yerdə bədənin irəliləməsi gözəldir. Amma mərdimazarın biri bu gözəllikdən, rahatca otrurub dəyişən mənzərələrə tamaşa elədiyim yerdə bədənimin irəliləməsindən həzz almağa imkan vermədi. Bu mərdimazar Yazıçılar Birliyi haqda yazdıqlarıma etirazını bildirərək Birliyin normal təşkilat olmasından, heç bir zərər törətmədiyindən, hətta bəzən xeyir verməsindən də danışmağa başladı. Əvvəlcə mərdimazarın danışdıqlarına reaksiya vermədim. Sonra zəiflik göstərərək mübahisəyə başladım. Müstəsna bir həyasızlıqla qarşılaşmışdım və bu həyasızlığa dözmək çətin idi.

Mübahisə xeyli uzandı. Mübahisə uzandıqca, qarşı tərəfin həyasızlığı da artırdı. Qarşı tərəfin həyasızlığı artdıqca, özümə nəzarəti itirir, daha çox əsəbləşirdim. Kobud ifadə işlədəcəyimdən qorxurdum. Yaxşı ki, avtobus yol kənarında yerləşən restoranlardan birinin qarşısında dayandı. Burada kəmərin altını bərkitməli idik.

Avtobusdan yerə düşəndə müdrik, həyat təcrübəsi zəngin olan bir insan məni kənara çəkib dedi:

- Sənin işin-gücün yoxdur? Niyə özünü yorursan? Sənin mübahisə etməyin bilirsən, nəyə bənzəyir? Sənin mübahisə etməyin ona bənzəyir ki, elə bil girmisən balıq dükanına, satıcıdan paltar sabunu istəyirsən. Satıcı deyir, burada paltar sabunu yoxdur, sən də yapışmısan onun yaxasından ki, niyə səndə paltar sabunu yoxdur? Günah səndədir ki, balıq dükanının satıcısından paltar sabunu istəyirsən...

Həqiqətən də, həyat təcrübəsi, müdriklik başqa şeydir. Mənasız bir mübahisəyə girişdiyimi, boş yerə enerji itirdiyimi, boş yerə əsəblərimi korladığımı adam çox sadə dildə, ikicə dəqiqəyə mənə izah etdi. Bu sadə izah, yerində deyilmiş dəqiq sözlər sonralar bəndənizi xeyli mənasız mübahisələrdən xilas edə bildi.

İndi bu əhvalatı yazmaqla demək istəmirəm ki, Cəmil Həsənlinin ziyalılara müraciəti onun balıq dükanının satıcısından paltar sabunu istəməsinə bənzəyir. Xeyr, sadəcə, bilmək istəyirəm ki, görəsən, bir tarixçi–professor, Stalinin yaratdığı, tarixi başdan-ayağa ləkəli bir təşkilatın üzvü ola-ola, bu təşkilatın sədri postunda 25 il oturan, oranı şəxsi obyekti kimi idarə edən, atası Lenin poeması yazmış adamı “dostum” adlandıra-adlandıra bu pafoslu müraciəti necə, hansı üzlə, hansı ovqatla yazıb? Axı, sadə insanlar bilməsə də, Cəmil Həsənli bu təşkilatın niyə, nə üçün, hansı səbəblərdən yarandığını, bu təşkilatın hansı missiyaları yerinə yetirdiyini yaxşı bilir. Bilmirsə, deməli, adamın tarixdən xəbəri yoxdur. Yox, əgər bilə-bilə həmin təşkilatın üzvü olaraq qalırsa, deməli, problem onun təbiətindədir. Məsələnin bu cür qoyuluşu ilə razılaşmayan adam zəhmət çəkib izah etsin görək, Cəmil Həsənlinin Yazıçılar Birliyində nə işi var? Orada nə edir? Niyə o təşkilatda qalmaq Cəmil Həsənli üçün bu qədər vacibdir? Nədir bunun adı? Hikkə? İnadkarlıq? Yazıçılar Birliyinin üzvü olaraq qalmaq Cəmil Həsənliyə hansı dividentləri gətirir? Bir tarixçi professor Stalinin yaratdığı təşkilatın üzvüdürsə, üstəlik, həmin təşkilatı şəxsi obyekti kimi 25 il idarə edən adamı “dostum” adlandırırsa, onun siyasi mübarizəsinin bir əhəmiyyəti varmı? Monarxiyadan danışıb bir təşkilatda monarxiyanı müdaifə etmək nə deməkdir?

Bütün bunlardan sonra daha aktual bir sual ortaya çıxır; görəsən, Cəmil Həsənli müraciəti kimlərə ünvanlayıb? Anar Rzayevə? Fikrət Qocaya? Yoxsa Çingiz Abdullayevə? Bəlkə, Alim Qasımova?

Görəsən, ziyalı dedikdə Cəmil Həsənli kimləri nəzərdə tutur? Stalinin yaratdığı, tarixi başdan-ayağa ləkəli bir təşkilatın üzvü olan tarixçi hansı üzlə ziyalılara müraciət edir? Axı, Cəmil Həsənlinin üzvü olduğu Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyində təmsil olunan adamlar dəfələrlə hakimiyyəti dəstəklədiklərini müxtəlif formalarda bəyan ediblər. Nə istəyirsiniz bu adamlardan? Adamlar daha neçə dəfə öz mövqelərini bildirməlidirlər? Bu acizliyin, bu köləliyin bir sonu olacaqmı? Bəlkə, Cəmil müəllim bu adamların həssas nöqtələrinə toxunub onların bir gün haqq sözü deyəcəklərinə ümid edir. Cəmil müəllimin belə bir ümidi varsa, bu ümidin mənbəyinin adı nədir, haradan qaynaqlanır?

Əvvəla, bu adamların sarı simi, həssas nöqtələri yoxdur. Onların sarı simi puldur, fəxri adlardır, vəzifədir. Qalan heç nə, heç bir müraciət, heç bir söz bu adamları tərpədə bilməz. Tarixin gəlib getmiş ən güclü natiqləri, ən güclü filosofları, ən güclü yazıçıları dirilsə belə, Anar Rzayevi, Fikrət Qocanı və bu qəbildən olan digər adamları “yoldan çıxara” bilməzlər. Onlar çox yaxşı bilirlər ki, medalsız, fəxri adlarsız, vəzifəsiz, mandatsız ziyalının azərbaycanlıların arasında qara qəpik qədər qiyməti yoxdur. Onlar təcrübəli adamlardır, lazım gələndə, vəziyyət dəyişəndə özləri tərpənəcəklər və sudan quru çıxacaqlar.(Kultura.az)

Müəllifin bütün yazıları - Seymur BAYCAN

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön