Zahid Oruc: “Zəfər dövləti, Zəfər təşkilatı, Zəfər təhsil modeli yaradılmalıdır”

Xəbər lenti

00:14 / 03-02-2026

Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb

23:39 / 02-02-2026

Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"

23:02 / 02-02-2026

İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub

21:04 / 02-02-2026

"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb

20:02 / 02-02-2026

İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar

19:41 / 02-02-2026

Xalq artistinin oğlu döyülüb

19:23 / 02-02-2026

Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”

18:52 / 02-02-2026

Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar

18:00 / 02-02-2026

Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib

17:55 / 02-02-2026

Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək

17:16 / 02-02-2026

Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur

15:47 / 02-02-2026

Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır

15:17 / 02-02-2026

Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

14:20 / 02-02-2026

Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib

14:13 / 02-02-2026

Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

13:12 / 02-02-2026

Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz

13:06 / 02-02-2026

İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib

12:39 / 02-02-2026

Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı

12:31 / 02-02-2026

Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər

12:04 / 02-02-2026

Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib

11:57 / 02-02-2026

İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər

11:38 / 02-02-2026

Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto

11:26 / 02-02-2026

Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb

11:04 / 02-02-2026

Milli Məclisin iclası başlayıb

10:59 / 02-02-2026

ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

10:58 / 02-02-2026

“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır

10:34 / 02-02-2026

Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət

10:27 / 02-02-2026

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq

Xəbər lentinin davamı

Ən çox oxunanlar

20:01 / 30-01-2026

Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto

17:31 / 29-01-2026

Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?

17:48 / 30-01-2026

Yerə bənzəyən planet kəşf olunub

18:15 / 30-01-2026

Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto

11:42 / 30-01-2026

Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

23:45 / 29-01-2026

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

14:05 / 29-01-2026

Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir

13:48 / 29-01-2026

Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)

13:41 / 30-01-2026

Prezident yeni səfirlərin etimadnamələrini qəbul edib - (Yenilənib) - Fotolar

15:01 / 29-01-2026

Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir

Zahid Oruc: “Zəfər dövləti, Zəfər təşkilatı, Zəfər təhsil modeli yaradılmalıdır” - Müsahibə
Tarix: 27-10-2023 15:19 | Bölmə: Müsahibə

Şirift ölçüsü:

Komitə sədri: “Gələcəkdə yeni strategiyaların hazırlanmasını hazırki dövr ən vacib məsələlər kimi qarşımıza məqsəd olaraq qoyur”

Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin (STM) İdarə Heyətinin və Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin sədri Zahid Oruc AZƏRTAC-a müsahibə verib.

Reyting.az müsahibəni təqdim edir.

- Zahid müəllim, Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin apardığı sorğuların nəticələrinin dövlət qurumlarının fəaliyyətinə göstərdiyi təsiri barədə fikirlərinizi öyrənmək istərdik.

- Bizim 5 ilə yaxın müddətdə hazırladığımız 40-dan artıq müxtəlif məzmunlu kitablarımızın, jurnallarımızın mütləq əksəriyyəti dövlət qurumlarına təqdim edilib. Onların verdiyi reaksiyalar bu dövr ərzində qərar qəbuletmədə Mərkəzin irəli sürdüyü baxışların, yanaşmaların, təhlili sənədlərin və arayışların yekunlarını obyektivcəsinə qiymətləndirməsinə kömək edir. Aparılan sorğuların nəticəsi onu deməyə əsas verir ki, buna qədərki dövrdə əgər dövlət və hakimiyyət orqanları istənilən məsələyə yanaşmanı özlərinin cari baxışları əsasında verirdilərsə, indi tədricən bu platforma onlara təsir edir.

İcra hakimiyyəti orqanları, onların fəaliyyəti istiqamətində də sorğularımız var. Məsələn, insanlar hansı islahatların aparılmasını istəyirlər? Bizim hədəfimizdə olan mühüm məsələlərdən biri də icra hakimiyyəti orqanları ilə bağlı olub. Başadüşüləndir ki, dövlət qurumları öz fəaliyyətlərini sorğuların nəticələrindən fərqli görürlər və o cür təqdim etməyə çalışırlar. Amma vətəndaş rəyi çox önəmlidir. Səkkiz icra başçısının həbs edilməsi də qeyd olunan məsələlərin məntiqi davamıdır. Yəni, onların fəaliyyətinə açılacaq iş yerləri, əhalinin razılığı və sair əsaslarla qiymət verilir. Bu, bir epiqrafdır, dövlət kursunun əsaslanan xəttidir. Bildiyim qədər dövlət və hakimiyyət orqanları bu istiqamətdə sistemli işlər aparırlar.

- STM-in Nizamnaməsindən hansısa müddəaların çıxarılması, həmçinin orada əlavə və dəyişikliklərin edilməsi nəzərdə tutulurmu?

- Təkcə Sosial Tədqiqatlar Mərkəzinin, yaxud dövlətin hər hansı strukturunun nizamnaməsində deyil, ümumilikdə hər bir azərbaycanlının düşüncəsində inqilabi dəyişikliklər baş verməlidir. Belə ki, Zəfər dövləti, Zəfər təşkilatı, Zəfər təhsil modeli yaradılmalıdır. Ona görə də 44 günlük müharibə və bir günlük antiterror tədbirlərinin bizim həyatımıza gətirdiyi yenilikləri qəbul etməli, o çağırışları düzgün hesablamalı və qarşıdakı işləri bu ideologiya ilə həyata keçirməliyik. Eyni zamanda, gələcəkdə yeni strategiyaların hazırlanmasını hazırki dövr ən vacib məsələlər kimi qarşımıza məqsəd olaraq qoyur.

Vətən müharibəsindən sonra Sosial Tədqiqatlar Mərkəzi 700 mindən artıq məcburi köçkünün öz doğma yurdlarına qayıdışı ilə bağlı 200 səhifəyə yaxın tədqiqat işi hazırlayıb. Hazırda işğaldan azad olunan ərazilərə əhalinin qayıtmasının sadəcə beynəlxalq nəzəri və hüquqi əsasları var, amma praktiki nümunələri yoxdur. Yəni, hazırda dünyada öz yurdlarına geri dönmüş xalq nümunəsi yox idi. Amma Azərbaycan artıq dünyada bunun praktiki nümunəsini yaratdı. Bu tədqiqat işimiz də Prezident İlham Əliyevə təqdim olunub. Baxmayaraq ki, hərbi meydanda savaş bitib, amma informativ, diplomatik müstəvidə, beyin mərkəzləri istiqamətində yeni-yeni təhdidlər və risklər mövcuddur.

- STM gələcək fəaliyyətlərində hansı istiqamətlər üzrə sorğular keçirməyi planlaşdırır?

- İlk növbədə, bütün sahələrdə güclü vətəndaş hazırlanması məqsədilə fəaliyyətlərin genişlənməsi üçün tədqiqatlar aparıla bilər. Təhsilə, səhiyyəyə əlçatanlığın təmin edilməsi, insanların sağlamlığının yerində olması vacib məsələlərdir. Biz vətəndaşların müxtəlif sosial problemləri, istəkləri, tələbləri ilə bağlı 2024-cü ildə tədqiqatlarımızı genişləndirəcəyik.

Digər istiqamət isə Böyük Qayıdışla bağlı məsələdir. Yəni qayıdış yalnız konkret sayda insanın dağıdılmış ərazidə yeni tikilən evlərə getməsi ilə bağlı deyil. Ona görə qayıdışla bağlı insanlar arasında milli birliyin təmin edilməsi vacib elementdir. Bilmək lazımıdır ki, bu, bir evə getməkdən də böyük hadisədir. Bundan əlavə, dövlətin siyasi-ideoloji sisteminin hazırlanmasında Mərkəzin üzərinə çox vacib öhdəliklər düşür. Üçüncüsü, bölgədə kommunikasiyalar açılacağı təqdirdə bir sıra tarixi əlaqələr bərpa olunacaq. Bu da yeni çağırışlarla qarşılaşacağımız anlamına gəlir.

- Mərkəz nəticəsi ictimaiyyətə açıqlanmayan sorğular da keçirirmi? Keçirilirsə bunun mahiyyətində nələr durur?

- Nəticəsi açıqlanmayan sorğuların hamısı bir qədər qapalı formatda aparılır, çünki dövlətin həmin məsələlərlə bağlı planları mövcuddur. Bizim açıqlamadığımız sorğulara ölkə əhalisinin müxtəlif problemlərə baxışları, etnik-milli və regional, həmçinin Azərbaycanda bəzi ölkələrin nüfuzunun hansı səviyyədə olması və digər məsələlər daxildir. Ümumiyyətlə, araşdırma və beyin mərkəzlərinin dünya arealında fəaliyyətlərinin heç də hamısı açıqlanmır, müəyyən məqsədlərə xidmət edir.

Misal olaraq, STM 2022-ci və 2023-cü illərdə apardığı sorğularla Xankəndidə yaşayan erməni sakinlərinin müxtəlif məsələlərə baxışlarını öyrənməyə çalışıb. Qeyd olunan bu sorğuların nəticələri ictimaiyyətə açıqlanmayıb, çünki dövlətin istifadəsi üçün edilib. Sorğuların nəticələri dövlətimizin başçısı tərəfindən də yüksək qiymətləndirildi.

Tədqiqatlardan gəlinən nəticə bu idi ki, Xankəndidə yaşayan ermənilərin 70 faizdən çoxu müstəqillikdən tamamilə kənar bir mövqedə idilər. Yəni, özlərini Azərbaycan torpağında ikinci erməni sisteminin bir hissəsi kimi təsəvvür etmir, hətta oradakı keçmiş qondarma rejimə də inanmırdılar. Erməni əhalisinin təfəkküründə böyük transformasiya və dəyişiklik baş verib. Buna qədərki dövrdə erməni ideoloqlarının əli ilə onlar inandırılmışdı ki, siz Xankəndidə müstəqil dövlət qurub yaşaya bilərsiniz.

Son 5 ildə Mərkəzin Qarabağa dair 10-a yaxın tədqiqat layihəsi olub. Tədqiqat işlərinin əksəriyyəti dövlət işi üçün çox yararlı sənədlər sayıla bilər.

Azərbaycanda sosioloji praktikada sorğuların keçirilməsi geniş şəkildə yayılmadığı üçün bəzən insanlarda şübhə, bir sıra hallarda ehtiyatlılıq, narahatlıq müşahidə olunur. Həmçinin də vətəndaşlar ildən-ilə proseslərin effektivliyini görürlər ki, sorğular onların mənafelərinə bağlıdır, vəziyyətlərinin yaxşılaşdırılmasına müsbət təsir göstərə bilər.

Ana səhifəyə dön