Qubad İbadoğlu: “Problemli kreditlərlə bağlı hüquqi baza formalaşdırılmalıdır”

Xəbər lenti

00:14 / 03-02-2026

Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb

23:39 / 02-02-2026

Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"

23:02 / 02-02-2026

İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub

21:04 / 02-02-2026

"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb

20:02 / 02-02-2026

İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar

19:41 / 02-02-2026

Xalq artistinin oğlu döyülüb

19:23 / 02-02-2026

Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”

18:52 / 02-02-2026

Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar

18:00 / 02-02-2026

Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib

17:55 / 02-02-2026

Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək

17:16 / 02-02-2026

Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur

15:47 / 02-02-2026

Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır

15:17 / 02-02-2026

Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

14:20 / 02-02-2026

Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib

14:13 / 02-02-2026

Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

13:12 / 02-02-2026

Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz

13:06 / 02-02-2026

İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib

12:39 / 02-02-2026

Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı

12:31 / 02-02-2026

Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər

12:04 / 02-02-2026

Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib

11:57 / 02-02-2026

İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər

11:38 / 02-02-2026

Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto

11:26 / 02-02-2026

Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb

11:04 / 02-02-2026

Milli Məclisin iclası başlayıb

10:59 / 02-02-2026

ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

10:58 / 02-02-2026

“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır

10:34 / 02-02-2026

Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət

10:27 / 02-02-2026

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq

Xəbər lentinin davamı

Ən çox oxunanlar

20:01 / 30-01-2026

Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto

17:31 / 29-01-2026

Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?

17:48 / 30-01-2026

Yerə bənzəyən planet kəşf olunub

18:15 / 30-01-2026

Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto

11:42 / 30-01-2026

Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

23:45 / 29-01-2026

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

14:05 / 29-01-2026

Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir

13:48 / 29-01-2026

Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)

13:41 / 30-01-2026

Prezident yeni səfirlərin etimadnamələrini qəbul edib - (Yenilənib) - Fotolar

15:01 / 29-01-2026

Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir

Qubad İbadoğlu: “Problemli kreditlərlə bağlı hüquqi baza formalaşdırılmalıdır” - Müsahibə
Tarix: 09-02-2019 10:59 | Bölmə: Müsahibə / Slayd

Şirift ölçüsü:

İqtisadçı alim deyir ki, bir sıra ölkələrdə kreditləri qaytarmaq imkanı olmayan fərdi şəxslər məhkəmə yolu ilə müflis elan olunur, ya onlara krediti qaytarmaq üçün uzun müddət verilir, ya da ümumiyyətlə, ödənişdən azad edilirlər

“Əmanətlərin tam sığortalanması haqqında” Qanunda dəyişikliyin edilməsi nəzərdə tutulur. Dövlət başçısı bununla bağlı layihəni artıq Milli Məclisə göndərib. Sənədə əsasən, əmanətlərin tam sığortalanması 2020-ci ilin mart ayının 4-ə qədər uzadılır.

Reyting.az-ın suallarını cavablandıran iqtisadçı alim Qubad İbadoğlu deyir ki, bu dəyişikliyə ehtiyac vardır:

- Əks təqdirdə martın 1-dən etibarən məbləğinə görə limitsiz olan depozitlərin 3 illik sığortalanması qüvvədən düşəcək.

Avtomatik olaraq 30 min manatadək olan əmanətlər, ya da 30 min manatın ekvivalentində olan dollarla depozitlər sığortalanır.

Əgər qanunda dəyişiklik edilib, müddət uzadılmazsa, onda əmanətlərin geri çəkilməsi və yaxud əmanətlərin götürülüb, yenidən hissələrə bölünməklə yerləşdirilməsi prosesi başlaya bilər.

- Əmanətlərin tam sığortalanmasının 2020-ci ilin mart ayının 4-nə qədər uzadılması əmanətçilərin bankalara etimadı və əmanətlərin qorunması üçün yetərlidirmi?

- Sadəcə, 1 il üçün etibarlı olacaq. Amma bütövlükdə banklara olan etimadın təminatı baxımından ciddi əhəmiyyət kəsb etməyəcək.

- Qubad bəy, bəzi mütəxəssislər bildirirlər ki, əgər bu müddət uzadılmasa, Azərbaycanın bank sistemi çökəcək. Problemin həlli üçün Sizin təklifiniz nədir?

- 02 mart 2016-cı il tarixindən etibarən Fonda üzv banklara qəbul edilən əmanətlər 3 il müddətinə tam sığortalanıb və kompensasiya olunub. Odur ki, bu müddət başa çatanadək qanunda dəyişiklik edilməzsə və müddət uzadılmazsa, o halda əmanətlərin kütləvi şəkildə geri çəkilməsi prosesi müşahidə oluna və banklar böyük zərərlə qarşılaşa, eyni zamanda ajiotaj yarana bilər ki, bu da banklara olan inamı sarsıdar.

- Manatın devalvasiyasından sonra banklarla yanaşı krediti olan əksər vətəndaşlar da problemlə üzləşib, borclarını ödəyə bilmirlər. Problemli kreditlərin həlli üçün hazırda ən asan çıxış yolu kimi nəyi görürsünüz? Dövlət bu məsələdə hansı məsuliyyəti üzərinə götürməli, banklar hansı güzəştlərə getməlidir?

- Problemli kreditlərin idarə olunması ilə bağlı bir struktur yaradılmalıdır. Ola bilər ki, bu, Mərkəzi Bankın, yaxud Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının nəzdində olsun. Bunlar ilk növbədə analitik araşdırmalar aparmalıdırlar. Bilinməlidir ki, problemli kreditlər hansı valyutada daha çoxdur, onun nə qədərinin qaytarılmasına ümid var, nə qədəri ümidsizdir. Yaxud hansı məbləğləri əhatə edən kreditlər nə qədər çəkiyə malikdir, problemli kreditlərin nə qədəri banklaradır, nə qədəri bank olmayan kredit təşkilatlarınadır. Bütün bu analizlərdən sonra hüquqi baza formalaşdırılmalıdır.

Bir sıra dünya ölkələrində kreditləri qaytarmaq imkanında olmayan fərdi şəxslər məhkəmə yolu ilə müflis elan olunur, ya onlara krediti qaytarmaq üçün uzun müddət təyin edilir, ya da ümumiyyətlə, ödənişdən azad edilirlər. Azərbaycanda da bu praktikanın tətbiqi zəruridir, bir şərtlə ki, məhkəmələrin müstəqilliyi, korrupsiya və rüşvətdən uzaq fəaliyyəti təmin olunsun. Çünki indiki şəraitdə mənim narahatlığım var ki, məhkəmələr bu kimi hallarda vətəndaşların xeyrinə qərar çıxarmasınlar.

Dövlətin problemə birbaşa müdaxiləsi müxtəlif variantlarda mümkündür. Mümkündür ki, kreditin məbləğinə uyğun olaraq, dövlət hesabına ödəniləcək hissəyə əmsallar tətbiq olunsun. Tutalım, belə ola bilər ki, həcmi 5 minədək olan kreditlər aztəminatlı təbəqələri əhatə etdiyinə görə ödənişlərdən azadolma faizi həcmi 10 minədək olan kreditlərdən daha yüksək olsun. Bundan əlavə, xarici valyutada olan kreditlər üçün ödənişdən azadolma faizi manatla götürülənlərdən çox olmalıdır. Çünki devalvasiyalara görə xarici valyuta ilə kredit götürənlərin xərci daha çox ağırlaşıb.

Lakin bunu da nəzərə almaq lazımdır ki, bankların rəhbərliyində olan şəxslər yaxın çevrələrinə çoxsaylı və irihəcmli kreditlər veriblər. Hazırda qayıtmayan kreditlərin böyük hissəsi məhz belə kreditlərdir. Kimsə bankdan kredit götürüb özünə xaricdə villa tikdiribsə, bunun yükünün dövlətin üzərinə qoyulmasını düzgün saymıram. Bağlanan banklarda üzə çıxan faktlar göstərir ki, belə hallar kifayət qədərdir.

Eləcə də iş yerini itirdiyinə görə kredit borcunu ödəyə bilməyənlərə kreditin məbləğindən asılı olaraq 1 ildən 3 ilədək əlavə vaxt verilməlidir ki, onlar da iş axtarıb tapandan sonra kreditlərini qaytara bilsinlər. Eyni zamanda yüksək riskli kreditlərin verilmə prosesi dayandırılmalıdır və belə hallara yol vermiş bankların itkiləri kompensasiya edilməməlidir.

Ana səhifəyə dön