00:14 / 03-02-2026
Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb
23:39 / 02-02-2026
Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"
23:02 / 02-02-2026
İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub
21:04 / 02-02-2026
"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb
20:02 / 02-02-2026
İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar
19:41 / 02-02-2026
Xalq artistinin oğlu döyülüb
19:23 / 02-02-2026
Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”
18:52 / 02-02-2026
Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar
18:00 / 02-02-2026
Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib
17:55 / 02-02-2026
Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək
17:16 / 02-02-2026
Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur
15:47 / 02-02-2026
Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır
15:17 / 02-02-2026
Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər
15:04 / 02-02-2026
Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib
14:20 / 02-02-2026
Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib
14:13 / 02-02-2026
Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır
13:35 / 02-02-2026
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
13:12 / 02-02-2026
Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz
13:06 / 02-02-2026
İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib
12:39 / 02-02-2026
Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı
12:31 / 02-02-2026
Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər
12:04 / 02-02-2026
Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib
11:57 / 02-02-2026
İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər
11:38 / 02-02-2026
Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto
11:26 / 02-02-2026
Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb
11:04 / 02-02-2026
Milli Məclisin iclası başlayıb
10:59 / 02-02-2026
ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir
10:58 / 02-02-2026
“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır
10:34 / 02-02-2026
Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət
10:27 / 02-02-2026
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq
20:01 / 30-01-2026
Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto
17:31 / 29-01-2026
Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?
17:48 / 30-01-2026
Yerə bənzəyən planet kəşf olunub
18:15 / 30-01-2026
Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto
11:42 / 30-01-2026
Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?
15:04 / 02-02-2026
Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib
23:45 / 29-01-2026
Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək
13:35 / 02-02-2026
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
14:05 / 29-01-2026
Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir
13:48 / 29-01-2026
Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)
15:01 / 29-01-2026
Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir
Siyasi analitik: “Rusiya Azərbaycana bacardığı qədər pislik edib” - Müsahibə
Tarix: 29-07-2020 09:01 | Bölmə: Müsahibə / Slayd
Sabiq prezidentin köməkçisi: “Azərbaycan ərazilərinin işğalının səbəbkarı Rusiyadır. Rusiya həm Qafqazda, həm də digər keçmiş sovet respublikalarında sabitliyin olmasında maraqlı deyil”
Cənubi Qafqazda hərbi-siyasi vəziyyət daha da mürəkkəbləşib. İyulun 12-də Ermənistan ordusunun Tovuz rayonu istiqamətində yeni ərazilərin işğalına cəhdindən sonra regionda gərginlik yenidən artıb və vəziyyət hər an nəzarətdən çıxa bilər.
Ermənistan-Rusiya birgə təlimlərinin keçirilməsi, bundan qısa müddət sonra Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Naxçıvan, Bakı, Gəncə, Kürdəmir və Yevlax şəhərlərində hərbi təlimlərə hazırlaşması indi regionu əsas şərtləndirən amillərdir.
Bu mövzu ətrafında Reyting.az-ın suallarına Azərbaycanın sabiq prezidenti Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi işləmiş siyasi analitik Oqtay Qasımov cavab verib.
- Oqtay bəy, Azərbaycan və Türkiyə ordusunun Bakı, Naxçıvan, Gəncə, Kürdəmir və Yevlaxda təlimləri başlayır. Ermənistanın Tovuz rayonuna hücumundan sonra regionda gərginləşən hərbi-siyasi atmosfer fonunda bu təlimləri necə şərh edə bilərsiniz?
- Mən, Türkiyə ilə Azərbaycan arasında hərbi sahədə əməkdaşlığın ciddi və dərin formada inkişaf etdirilməsini vacib sayıram. Son illər bu istiqamətdə müəyyən addımların atılmasına başlanılıb. Bu ilin fevralında Türkiyə prezidenti Ərdoğanın Bakı səfəri zamanı da hərbi sahədə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi və dərinləşdirilməsi haqda razılaşmalar əldə edildi. İndi atılan addımlar, birgə hərbi təlimlərin bünövrəsi də o zamandan qoyulub.
Azərbaycan cəmiyyətində birgə təlimlərə yüksək diqqətin cəlb edilməsi həm də onunla bağlıdır ki, 17 gün əvvəl Tovuz rayonunda Ermənistan ordusu növbəti təxribatı törətdi. Azərbaycan tərəfi 12 hərbçi itirsə də, bu hücumun qarşısı alındı. Düşmənə müəyyən qədər zərbə də endirildi, dayaq məntəqələri və canlı qüvvələri sıradan çıxarıldı. Amma görünən odur ki, etibarlı hərbi müttəfiqə ehtiyacımız var və bu, Türkiyədir.
Mən, bu təlimləri yüksək qiymətləndirirəm. Hesab edirəm ki, hərbi sahədə əməkdaşlıq dərinləşdirilməlidir.
Təlimlərə də ciddi ehtiyac var. Türkiyə hərbi sistemi və təcrübəsinin Azərbaycan ordusunda tətbiqinə də ehtiyac böyükdür. Həm təcrübə mübadiləsi, həm də türk mütəxəssislərin Azərbaycan hərbçiləri ilə təlimləri faydalıdır.
Türk ordusu dünyanın ən güclü ordularından biridir, NATO-da ikinci ordu sayılır. Bu ordu müasir silahlarla ən müasir hərbi strategiya əsasında döyüşlər aparmaq imkanına malikdir. Bunu Türkiyənin Suriya, Liviya və İraqda apardığı əməliyyatlar da təsdiqləyir. Bu mənada bizim ordumuzun türk ordusundan yararlanacağı, təcrübə qazanacağı çox şeylər var.
Liviya və Suriyada dronlardan istifadə etməklə keçirdiyi əməliyyatla türk ordusu dünya hərb tarixinə töhvələr verib. Bu mənada, düşünürəm ki, biz türk ordusundan effektiv idarəetməni öyrənməliyik və Azərbaycan ordusunda yeni nəsl zabitlərin potensialından istifadə edilməlidir. Hansı ki, bu zabitlər Türkiyə və digər qabaqçıl ölkələrdə müəyyən təcrübə keçiblər.
Orduda effektiv idarəetmə və koordinasiya sisteminə keçməlidir. Bu istiqamətdə bizə ən ciddi dəstək verəcək ölkə Türkiyə ola bilər. Təlimlər bu baxımdan əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanın güclü bir orduya ehtiyacı var. Cəmiyyətimiz belə bir ordunun hazır olması, işğaldakı ərazilərimizin məhz bu ordunun sayəsində işğaldan azad edilməsini gözləyir. Düşünürəm ki, Azərbaycanla Türkiyə arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi və indiki anda hərbi təlimlərin keçirilməsi bu işlərə töhvə verəcək.
- Azərbaycan və Türkiyə ordusunun birgə təlimləri Ermənistan və Rusiyanın birgə təlimlərindən sonraya təsadüf edir. Bu, qarşı tərəfə cavab kimi qəbul edilə bilərmi?
- Əslində hər şey açıqdır. Rusiya həm Qafqazda, həm də digər keçmiş sovet respublikalarında sabitliyin olmasında maraqlı deyil. Rusiya Cənubi Qafqazda sabitliyi və demokratiyanın inkişafını arzu etmir. Əgər burada sabitlik olsa, demokratiya inkişaf etsə və region ölkələri arasında əməkdaşlıq yaransa, Rusiyanın bu bölgədə qalmasına ehtiyac olmayacaq. Moskva bunu başa düşür və bu səbəbdən də bölgədə münaqişə ocaqlarını mümkün qədər inkişaf etdirərək öz təsirini saxlamağa çalışır.
Tovuzda baş verənlər də bunun bariz nümunəsidir. Türkiyə prezidenti Ərdoğan da açıq bildirdi ki, bu hücum Ermənistanın təkbaşına edəcəyi hərbi addım deyildi. Əslində bu, Rusiyanın qlobal prosesin içində olub, öz kənarında yerləşən ərazilərdə varlığını saxlamaq cəhdədir.
Ermənilərin hücum etdiyi Tovuz rayonu Azərbaycan, Türkiyə, eləcədə Avropa üçün vacib məntəqədir. Bu məntəqədə strateji enerji dəhlizi var. Buradan Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Supsa neft kəmərləri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, TANAP, habelə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu keçir. Ümumiyyətlə, dünyaya çıxışımız olan yeganə magistral yol bu istiqamətdədir. Xüsusilə, Cənub Qaz Dəhlizi bu ərazidən keçir - hansı ki Rusiya əvvəllər də bu layihəyə müsbət yanaşmırdı, bunu özünün “Şimal Axını” layihəsinə alternativ hesab edirdi. Bu mənada Rusiya bu layihələrə mane olmağa çalışır.
Əslində Türkiyənin indiki anda Azərbaycanla birgə təlimlərə başlaması “Azərbaycan tək deyil, Azərbaycanın da müttəfiqləri onunladır”, - mesajı kimi anlaşıla bilər. Bildiyiniz kimi, hələ ermənilərin Tovuzdakı təxribatı zamanı Türkiyə Respublikasının Prezidenti, Xarici işlər və Müdafiə nazirləri bunu açıq bəyan etmişdilər. Hətta bizdən bir qədər də qətiyyəli göründülər. Türkiyənin bu addımı Azərbaycanın düşmən qarşısında tək olmadığına dair bir mesajdır.
- Azərbaycan-Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin birgə təlimindən sonra bölgədə Azərbaycanı sevməyən qüvvələrin aqressivlik nümayiş etdirmə ehtimalı varmı?
- Onsuz da Rusiya imkanı olduğu qədər Azərbaycana pislik edib. Torpaqlarımızın işğalının səbəbkarı da Rusiyadır. Çox müsbət haldır ki, cəmiyyətimiz artıq bu reallığı qəbul etməyə başlayıb.
1992-1993-cü illərdə Dağlıq Qarabağda erməni silahlı qüvvələri içərisində Rusiyanın 164 və 167-ci dviziyaları vuruşub.
Əlavə edim ki, 1992-1993-cü illərdə Dağlıq Qarabağ istiqamətində döyüşlər zamanı xeyli rus hərbçisi əsir götürülmüşdü. O dövrdə Azərbaycanla-Rusiya arasında aparılan danışıqlarda istiqamətlərin biri də Qarabağda əsir götürülən rus hərbçilərinin azad edilməsi idi. Prezident Elçibəy bu şəxslərin Azərbaycan ədalət məhkəməsi tərəfindən mühakimə ediləcəyini bildirərək onların Rusiyaya verilməsindən imtina etmişdi. Demək istəyirəm ki, Rusiya Azərbaycana etmək istədiklərini edib. Əslində Tovuzda baş verənlər də bunun davamı idi. Ordumuz da imkanı çatana qədər bunun qarşısını aldı. Bununla belə, bilməliyik ki, hər şey bizim özümüzdən, müdafiə sistemimizin necə qurulacağından asılıdır. Biz qarşımızdakı düşməni doğru qiymətləndirməliyik. Yəni onların imkanlarını və resurslarını real hesablayarq müvafiq addımlarımızı atmalıyıq.
- Bununla bağlı təklifiniz nədir?
- Hesab edirəm ki, Azərbaycanın müdafiə və xarici siyasət sistemində ciddi dəyişikliklər olmalıdır. Düzdür, Xarici işlər naziri dəyişdirildi və biz bunun nəticəsini yaxın gələcəkdə görəcəyik. Çünki peşəkarlar və yeni düşüncədə olan, dünyanın dili ilə danışa biləcək şəxslər bu işlərə rəhbərlik etməlidir.
Həmçinin Müdafiə Nazirliyi sistemində keçmiş SSRİ-dən qalma sistem mənim qənaətimcə, özünü doğrultmur. Hesab edirəm ki, bizim müdafiə sistemimiz effektiv sistemə keçməlidir. Həm təbliğati, həm də döyüş hazırlığı baxımından. Ordumuzda peşəkarlıq səviyyəsi gücləndirilməli, düşmən doğru qiymətləndirilməli və müasir səviyyədə hərbi kadrlar yetişdirilməlidir. Bu kadrlar müasir silahlarla necə davranmağı bilməli, onu ustalıqla tətbiq etməlidirlər.
İctimaiyyət də bilir ki, Azərbaycanın həm hücum, həm də müdafiə sahəsində kifayət qədər etibarlı, müasir silahları var. Deməli, əsas diqqət bu silahların peşəkar hərbçilər tərəfindən istifadə edilməsinə yönəlməlidir.
Eyni zamanda Müdafiə Nazirliyi sistemində işlər müasir səviyyədə qurulmalı, effektiv idarəetmə və koordinasiya sisteminə keçilməlidir. SSRİ-dən qalma sistem müasir hərb taktikası fonunda işə yaramır. Müasir döyüşləri necə aparmağı qardaş Türkiyə son bir neçə ildə həyata keçirdiyi əməliyyatlarla isbat edib.
- Rusiyanın indiki mərhələdə Qarabağ münaqişəsində rolunu necə qiymətləndirirsiniz və hansı addımlar ata bilər?
- Rusiya son prosesdə yaxasını kənara çəkərək açıq müdaxilələr etmədi. Sadəcə, “Əba altında zopa göstərmək” siyasətini yeridir. Çünki Rusiya həm Ermənistanı öz təsir dairəsində saxlamağa çalışır, həm də Azərbaycanı əldən buraxmaq istəmir. Azərbaycan da Rusiyanın könlünü qıracaq addım atmayıb. Əslində Rusiyanın hansısa istəkləri olubsa Azərbaycan bunu diqqətə almağa çalışıb. Və onun maraqlarına zərər gəlməsinə rəvac verməyib. Eyni zamanda Azərbaycan özünün strateji maraqlarından da vaz keçməyib. Bu mənada Rusiya ilə işləmək lazımdır. Bu səbəbdən bir daha vurğulayıram ki, müdafiə və xarici siyasət sistemində bizim düşmənlərimizin kifayət qədər təsirləri var.
Bildiyiniz kimi, Rusiya Xarici işlər naziri Lavrov erməni əsillidir və ermənilərin birmənalı müdafiəçisidir. Üstəlik, proseslərin dalana dirənməsinin səbəbkarlarından biri də Lavrovdur. Lavrov həm Ermənistanla, həm də Rusiyada olan erməni diasporu ilə sıx əlaqələrə malikdir. O, Rusiya Erməniləri İttifaqının sədri Ara Avramiyanla yaxın dostdur, bir çox hallarda onun ofisində görünür. Bu, məsələlərin hansı səviyyədə olmasının göstəricisidir.
Bildiyiniz kimi, münaqişənin həllinə dair Rusiyanın “Kazan prinsipləri” adlı təklifləri var idi. Sənəddə bəzi məqamlara Azərbaycan, bəzi məqamlara isə Ermənistan etiraz etdi. Əslində sənəddə dəyişikliklər ediləcəyi, təkmilləşdirmə aparılacağı mesajları verilsə də, sonradan məlum oldu ki, Sergey Lavrov sənədə heç bir dəyişiklik etmədən yenidən müzakirə masasına gətirib. Hesab edirəm ki, bu kimi məsələlər diqqətə alınmalıdır. Bilinməlidir ki, Rusiyanın Ermənistanla yaxın əlaqələri var, bir çox hallarda Ermənistan üzərindən Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və İran siyasəti müəyyən olunur. Yəni Ermənistan üçün Rusiya önəmli ölkədir. Bütün hallarda biz dövlət olaraq öz maraqlarımızın qorunması üçün nə tələb olunursa, onu da etməliyik.
Sözsüz ki, Rusiya bölgənin nəhəng dövlətidir, qlobal miqyasda sözü keçən ölkədir. Amma Azərbaycan da hər şeyi Rusiya istədiyi üçün güzəştə gedəsi deyil. Xüsusilə, ərazi bütövlüyü məsələsində. Dünyada bilməlidir ki, Azərbaycanın mövqeyi nədən ibarətdir.
Biz həm də cəmiyyət-dövlət, müxalifət-iqtidar həmrəyliyinə nail olmalıyıq. Əsas odur ki, hədəfimiz olsun və problemin üzərinə sistemli gedib həll etməyə başlayaq.
- Oqtay bəy, hazırda şirin su dünyada bir nömrəli problem kimi ortaya çıxır, quraqlıq təhlükəsinin olduğu bildirilir. Azərbaycanda da şirin su ilə bağlı çətinliklər artıq başlayıb. Sizcə, ölkəmizdə yaranan bu problemi həm də Dağlıq Qarabağla əlaqələndirmək mümkündürmü?
- Bəli, son aylar ölkəmizi təhdid edən məsələlərdən biri də şirin su ehtiyatıdır. Ölkə başçısının yanında da su qıtlığına dair müşavirə keçirildi. Nəzərə almaq lazımdır ki, bizim içməli su ehtiyatlarımızın böyük qismi işğal edilən ərazilərdə qalıb. Bu, həm Laçın-Kəlbəcər ərazisində olan böyük dağ çaylarıdır ki, onlar içməli su mənbələridir. O cümlədən suvarma sistemlərində istifadə edilə biləcək su anbarları işğal edilən ərazilərimizdədir. Bu, həm “Xudafərin” hidroqovşağı, həm də “Sərsəng” su anbarıdır.
Azərbaycanın təhlükəsizliyini təhdid edən ikinci problem olaraq bu məsələ həllini tapmalıdır. Bunun da həlli Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasından keçir. Odur ki, bütün bu məsələlər kompleks halında qiymətləndirilməli və tədbirlər görülməlidir.
Reyting.az
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 29-07-2020 09:01 | Bölmə: Müsahibə / Slayd
Sabiq prezidentin köməkçisi: “Azərbaycan ərazilərinin işğalının səbəbkarı Rusiyadır. Rusiya həm Qafqazda, həm də digər keçmiş sovet respublikalarında sabitliyin olmasında maraqlı deyil”
Cənubi Qafqazda hərbi-siyasi vəziyyət daha da mürəkkəbləşib. İyulun 12-də Ermənistan ordusunun Tovuz rayonu istiqamətində yeni ərazilərin işğalına cəhdindən sonra regionda gərginlik yenidən artıb və vəziyyət hər an nəzarətdən çıxa bilər.
Ermənistan-Rusiya birgə təlimlərinin keçirilməsi, bundan qısa müddət sonra Azərbaycan və Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Naxçıvan, Bakı, Gəncə, Kürdəmir və Yevlax şəhərlərində hərbi təlimlərə hazırlaşması indi regionu əsas şərtləndirən amillərdir.
Bu mövzu ətrafında Reyting.az-ın suallarına Azərbaycanın sabiq prezidenti Əbülfəz Elçibəyin köməkçisi işləmiş siyasi analitik Oqtay Qasımov cavab verib.
- Oqtay bəy, Azərbaycan və Türkiyə ordusunun Bakı, Naxçıvan, Gəncə, Kürdəmir və Yevlaxda təlimləri başlayır. Ermənistanın Tovuz rayonuna hücumundan sonra regionda gərginləşən hərbi-siyasi atmosfer fonunda bu təlimləri necə şərh edə bilərsiniz?
- Mən, Türkiyə ilə Azərbaycan arasında hərbi sahədə əməkdaşlığın ciddi və dərin formada inkişaf etdirilməsini vacib sayıram. Son illər bu istiqamətdə müəyyən addımların atılmasına başlanılıb. Bu ilin fevralında Türkiyə prezidenti Ərdoğanın Bakı səfəri zamanı da hərbi sahədə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi və dərinləşdirilməsi haqda razılaşmalar əldə edildi. İndi atılan addımlar, birgə hərbi təlimlərin bünövrəsi də o zamandan qoyulub.
Azərbaycan cəmiyyətində birgə təlimlərə yüksək diqqətin cəlb edilməsi həm də onunla bağlıdır ki, 17 gün əvvəl Tovuz rayonunda Ermənistan ordusu növbəti təxribatı törətdi. Azərbaycan tərəfi 12 hərbçi itirsə də, bu hücumun qarşısı alındı. Düşmənə müəyyən qədər zərbə də endirildi, dayaq məntəqələri və canlı qüvvələri sıradan çıxarıldı. Amma görünən odur ki, etibarlı hərbi müttəfiqə ehtiyacımız var və bu, Türkiyədir.
Mən, bu təlimləri yüksək qiymətləndirirəm. Hesab edirəm ki, hərbi sahədə əməkdaşlıq dərinləşdirilməlidir.
Təlimlərə də ciddi ehtiyac var. Türkiyə hərbi sistemi və təcrübəsinin Azərbaycan ordusunda tətbiqinə də ehtiyac böyükdür. Həm təcrübə mübadiləsi, həm də türk mütəxəssislərin Azərbaycan hərbçiləri ilə təlimləri faydalıdır.
Türk ordusu dünyanın ən güclü ordularından biridir, NATO-da ikinci ordu sayılır. Bu ordu müasir silahlarla ən müasir hərbi strategiya əsasında döyüşlər aparmaq imkanına malikdir. Bunu Türkiyənin Suriya, Liviya və İraqda apardığı əməliyyatlar da təsdiqləyir. Bu mənada bizim ordumuzun türk ordusundan yararlanacağı, təcrübə qazanacağı çox şeylər var.
Liviya və Suriyada dronlardan istifadə etməklə keçirdiyi əməliyyatla türk ordusu dünya hərb tarixinə töhvələr verib. Bu mənada, düşünürəm ki, biz türk ordusundan effektiv idarəetməni öyrənməliyik və Azərbaycan ordusunda yeni nəsl zabitlərin potensialından istifadə edilməlidir. Hansı ki, bu zabitlər Türkiyə və digər qabaqçıl ölkələrdə müəyyən təcrübə keçiblər.
Orduda effektiv idarəetmə və koordinasiya sisteminə keçməlidir. Bu istiqamətdə bizə ən ciddi dəstək verəcək ölkə Türkiyə ola bilər. Təlimlər bu baxımdan əhəmiyyətlidir.
Azərbaycanın güclü bir orduya ehtiyacı var. Cəmiyyətimiz belə bir ordunun hazır olması, işğaldakı ərazilərimizin məhz bu ordunun sayəsində işğaldan azad edilməsini gözləyir. Düşünürəm ki, Azərbaycanla Türkiyə arasında hərbi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi və indiki anda hərbi təlimlərin keçirilməsi bu işlərə töhvə verəcək.
- Azərbaycan və Türkiyə ordusunun birgə təlimləri Ermənistan və Rusiyanın birgə təlimlərindən sonraya təsadüf edir. Bu, qarşı tərəfə cavab kimi qəbul edilə bilərmi?
- Əslində hər şey açıqdır. Rusiya həm Qafqazda, həm də digər keçmiş sovet respublikalarında sabitliyin olmasında maraqlı deyil. Rusiya Cənubi Qafqazda sabitliyi və demokratiyanın inkişafını arzu etmir. Əgər burada sabitlik olsa, demokratiya inkişaf etsə və region ölkələri arasında əməkdaşlıq yaransa, Rusiyanın bu bölgədə qalmasına ehtiyac olmayacaq. Moskva bunu başa düşür və bu səbəbdən də bölgədə münaqişə ocaqlarını mümkün qədər inkişaf etdirərək öz təsirini saxlamağa çalışır.
Tovuzda baş verənlər də bunun bariz nümunəsidir. Türkiyə prezidenti Ərdoğan da açıq bildirdi ki, bu hücum Ermənistanın təkbaşına edəcəyi hərbi addım deyildi. Əslində bu, Rusiyanın qlobal prosesin içində olub, öz kənarında yerləşən ərazilərdə varlığını saxlamaq cəhdədir.
Ermənilərin hücum etdiyi Tovuz rayonu Azərbaycan, Türkiyə, eləcədə Avropa üçün vacib məntəqədir. Bu məntəqədə strateji enerji dəhlizi var. Buradan Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Supsa neft kəmərləri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, TANAP, habelə Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu keçir. Ümumiyyətlə, dünyaya çıxışımız olan yeganə magistral yol bu istiqamətdədir. Xüsusilə, Cənub Qaz Dəhlizi bu ərazidən keçir - hansı ki Rusiya əvvəllər də bu layihəyə müsbət yanaşmırdı, bunu özünün “Şimal Axını” layihəsinə alternativ hesab edirdi. Bu mənada Rusiya bu layihələrə mane olmağa çalışır.
Əslində Türkiyənin indiki anda Azərbaycanla birgə təlimlərə başlaması “Azərbaycan tək deyil, Azərbaycanın da müttəfiqləri onunladır”, - mesajı kimi anlaşıla bilər. Bildiyiniz kimi, hələ ermənilərin Tovuzdakı təxribatı zamanı Türkiyə Respublikasının Prezidenti, Xarici işlər və Müdafiə nazirləri bunu açıq bəyan etmişdilər. Hətta bizdən bir qədər də qətiyyəli göründülər. Türkiyənin bu addımı Azərbaycanın düşmən qarşısında tək olmadığına dair bir mesajdır.
- Azərbaycan-Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin birgə təlimindən sonra bölgədə Azərbaycanı sevməyən qüvvələrin aqressivlik nümayiş etdirmə ehtimalı varmı?
- Onsuz da Rusiya imkanı olduğu qədər Azərbaycana pislik edib. Torpaqlarımızın işğalının səbəbkarı da Rusiyadır. Çox müsbət haldır ki, cəmiyyətimiz artıq bu reallığı qəbul etməyə başlayıb.
1992-1993-cü illərdə Dağlıq Qarabağda erməni silahlı qüvvələri içərisində Rusiyanın 164 və 167-ci dviziyaları vuruşub.
Əlavə edim ki, 1992-1993-cü illərdə Dağlıq Qarabağ istiqamətində döyüşlər zamanı xeyli rus hərbçisi əsir götürülmüşdü. O dövrdə Azərbaycanla-Rusiya arasında aparılan danışıqlarda istiqamətlərin biri də Qarabağda əsir götürülən rus hərbçilərinin azad edilməsi idi. Prezident Elçibəy bu şəxslərin Azərbaycan ədalət məhkəməsi tərəfindən mühakimə ediləcəyini bildirərək onların Rusiyaya verilməsindən imtina etmişdi. Demək istəyirəm ki, Rusiya Azərbaycana etmək istədiklərini edib. Əslində Tovuzda baş verənlər də bunun davamı idi. Ordumuz da imkanı çatana qədər bunun qarşısını aldı. Bununla belə, bilməliyik ki, hər şey bizim özümüzdən, müdafiə sistemimizin necə qurulacağından asılıdır. Biz qarşımızdakı düşməni doğru qiymətləndirməliyik. Yəni onların imkanlarını və resurslarını real hesablayarq müvafiq addımlarımızı atmalıyıq.
- Bununla bağlı təklifiniz nədir?
- Hesab edirəm ki, Azərbaycanın müdafiə və xarici siyasət sistemində ciddi dəyişikliklər olmalıdır. Düzdür, Xarici işlər naziri dəyişdirildi və biz bunun nəticəsini yaxın gələcəkdə görəcəyik. Çünki peşəkarlar və yeni düşüncədə olan, dünyanın dili ilə danışa biləcək şəxslər bu işlərə rəhbərlik etməlidir.
Həmçinin Müdafiə Nazirliyi sistemində keçmiş SSRİ-dən qalma sistem mənim qənaətimcə, özünü doğrultmur. Hesab edirəm ki, bizim müdafiə sistemimiz effektiv sistemə keçməlidir. Həm təbliğati, həm də döyüş hazırlığı baxımından. Ordumuzda peşəkarlıq səviyyəsi gücləndirilməli, düşmən doğru qiymətləndirilməli və müasir səviyyədə hərbi kadrlar yetişdirilməlidir. Bu kadrlar müasir silahlarla necə davranmağı bilməli, onu ustalıqla tətbiq etməlidirlər.
İctimaiyyət də bilir ki, Azərbaycanın həm hücum, həm də müdafiə sahəsində kifayət qədər etibarlı, müasir silahları var. Deməli, əsas diqqət bu silahların peşəkar hərbçilər tərəfindən istifadə edilməsinə yönəlməlidir.
Eyni zamanda Müdafiə Nazirliyi sistemində işlər müasir səviyyədə qurulmalı, effektiv idarəetmə və koordinasiya sisteminə keçilməlidir. SSRİ-dən qalma sistem müasir hərb taktikası fonunda işə yaramır. Müasir döyüşləri necə aparmağı qardaş Türkiyə son bir neçə ildə həyata keçirdiyi əməliyyatlarla isbat edib.
- Rusiyanın indiki mərhələdə Qarabağ münaqişəsində rolunu necə qiymətləndirirsiniz və hansı addımlar ata bilər?
- Rusiya son prosesdə yaxasını kənara çəkərək açıq müdaxilələr etmədi. Sadəcə, “Əba altında zopa göstərmək” siyasətini yeridir. Çünki Rusiya həm Ermənistanı öz təsir dairəsində saxlamağa çalışır, həm də Azərbaycanı əldən buraxmaq istəmir. Azərbaycan da Rusiyanın könlünü qıracaq addım atmayıb. Əslində Rusiyanın hansısa istəkləri olubsa Azərbaycan bunu diqqətə almağa çalışıb. Və onun maraqlarına zərər gəlməsinə rəvac verməyib. Eyni zamanda Azərbaycan özünün strateji maraqlarından da vaz keçməyib. Bu mənada Rusiya ilə işləmək lazımdır. Bu səbəbdən bir daha vurğulayıram ki, müdafiə və xarici siyasət sistemində bizim düşmənlərimizin kifayət qədər təsirləri var.
Bildiyiniz kimi, Rusiya Xarici işlər naziri Lavrov erməni əsillidir və ermənilərin birmənalı müdafiəçisidir. Üstəlik, proseslərin dalana dirənməsinin səbəbkarlarından biri də Lavrovdur. Lavrov həm Ermənistanla, həm də Rusiyada olan erməni diasporu ilə sıx əlaqələrə malikdir. O, Rusiya Erməniləri İttifaqının sədri Ara Avramiyanla yaxın dostdur, bir çox hallarda onun ofisində görünür. Bu, məsələlərin hansı səviyyədə olmasının göstəricisidir.
Bildiyiniz kimi, münaqişənin həllinə dair Rusiyanın “Kazan prinsipləri” adlı təklifləri var idi. Sənəddə bəzi məqamlara Azərbaycan, bəzi məqamlara isə Ermənistan etiraz etdi. Əslində sənəddə dəyişikliklər ediləcəyi, təkmilləşdirmə aparılacağı mesajları verilsə də, sonradan məlum oldu ki, Sergey Lavrov sənədə heç bir dəyişiklik etmədən yenidən müzakirə masasına gətirib. Hesab edirəm ki, bu kimi məsələlər diqqətə alınmalıdır. Bilinməlidir ki, Rusiyanın Ermənistanla yaxın əlaqələri var, bir çox hallarda Ermənistan üzərindən Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə və İran siyasəti müəyyən olunur. Yəni Ermənistan üçün Rusiya önəmli ölkədir. Bütün hallarda biz dövlət olaraq öz maraqlarımızın qorunması üçün nə tələb olunursa, onu da etməliyik.
Sözsüz ki, Rusiya bölgənin nəhəng dövlətidir, qlobal miqyasda sözü keçən ölkədir. Amma Azərbaycan da hər şeyi Rusiya istədiyi üçün güzəştə gedəsi deyil. Xüsusilə, ərazi bütövlüyü məsələsində. Dünyada bilməlidir ki, Azərbaycanın mövqeyi nədən ibarətdir.
Biz həm də cəmiyyət-dövlət, müxalifət-iqtidar həmrəyliyinə nail olmalıyıq. Əsas odur ki, hədəfimiz olsun və problemin üzərinə sistemli gedib həll etməyə başlayaq.
- Oqtay bəy, hazırda şirin su dünyada bir nömrəli problem kimi ortaya çıxır, quraqlıq təhlükəsinin olduğu bildirilir. Azərbaycanda da şirin su ilə bağlı çətinliklər artıq başlayıb. Sizcə, ölkəmizdə yaranan bu problemi həm də Dağlıq Qarabağla əlaqələndirmək mümkündürmü?
- Bəli, son aylar ölkəmizi təhdid edən məsələlərdən biri də şirin su ehtiyatıdır. Ölkə başçısının yanında da su qıtlığına dair müşavirə keçirildi. Nəzərə almaq lazımdır ki, bizim içməli su ehtiyatlarımızın böyük qismi işğal edilən ərazilərdə qalıb. Bu, həm Laçın-Kəlbəcər ərazisində olan böyük dağ çaylarıdır ki, onlar içməli su mənbələridir. O cümlədən suvarma sistemlərində istifadə edilə biləcək su anbarları işğal edilən ərazilərimizdədir. Bu, həm “Xudafərin” hidroqovşağı, həm də “Sərsəng” su anbarıdır.
Azərbaycanın təhlükəsizliyini təhdid edən ikinci problem olaraq bu məsələ həllini tapmalıdır. Bunun da həlli Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasından keçir. Odur ki, bütün bu məsələlər kompleks halında qiymətləndirilməli və tədbirlər görülməlidir.
Reyting.az
Bölməyə aid digər xəbərlər
26-01-2026, 16:16
Keçmiş səfir: ...İrana hücum məsələsi ciddidir - Müsahibə
21-01-2026, 17:35
Qurban Qurbanov: Rəqiblər artıq bizi daha ciddi qəbul edirlər - Müsahibə
15-01-2026, 16:21
Cəlaloğlu: Hadisələr bir qədər də inkişaf etsə, İranın parçalanması gündəmə gələcək - Müsahibə
16-12-2025, 17:49
Abdulla: Yeni “Klinik A” teatrında tamaşa yox, seans olacaq - Müsahibə
29-10-2025, 14:34
Baş rejissor: Hazırladığımız 12 tamaşanı “Axır Zaman”la yekunlaşdıracağıq - Müsahibə
6-08-2025, 14:15
Təranə Muradova: “Sevgisiz heç nə yaratmaq mümkün deyil” - Müsahibə
24-07-2025, 17:03
Abdulla: Aktyorları attestasiyadan keçirmək lazımdır - Müsahibə
1-03-2025, 15:45
Deputat: Ukraynanı yalnız ABŞ xalqının Trampa qarşı qalxması xilas edə bilər - Müsahibə
23-01-2025, 19:03
İmran Bədirxanlı: “Özünü tapandan sonra yaşamaq asanlaşır” - Müsahibə
8-01-2025, 10:49
“Kino adamı kimi bir çox şeylər məni qane etmir” - Müsahibə
18-11-2024, 12:28
Turan Manafzadə: “Mədəniyyət diplomatiyasından yararlanmağı bacarmalıyıq” - Müsahibə
17-08-2024, 15:25
“Böyük güclər sülhdə maraqlı görünmürlər” - Müsahibə
12-08-2024, 11:00
Emin Əfəndiyev: “Yeni ssenarilər, layihələr barədə düşünürəm” - Müsahibə
22-07-2024, 09:58
Gənc xanəndə: “Məcnun kimi səhnəyə çıxmaq ən böyük arzularımdan biri olub” - Müsahibə
8-07-2024, 10:43
Aktrisa: “Mən ürək adamıyam...” - Müsahibə
14-06-2024, 15:06
Nazir: “Sertifikatlaşdırmada iştirak edən hər beş müəllimdən biri kəsilir” - Müsahibə
6-04-2024, 21:12
Qulu Ağsəs: “Tənqidi indi çox tənqid edirlər” - Müsahibə
2-04-2024, 20:28
“Hava hücumu ssenarisi mümkündür” - Müsahibə
19-02-2024, 16:33
Aktyor: “Əvvəldən bilsəydim o filmə çəkilməzdim...” - Müsahibə
16-02-2024, 12:55
Bəstəkar: “Zamanın ritmini tutmaq çətinləşib” - Müsahibə
28-01-2024, 15:36
Qüdrət Həsənquliyev: “Azərbaycan yenidən qurulmalıdır” - Müsahibə
9-12-2023, 20:57
Hərbi ekspert: “Krım körpüsü dağıdılmalıdır” - Müsahibə
14-11-2023, 19:08
Xalq artisti: “Teatrın ən ağrılı məsələlərindən biri də yaş senzi ilə bağlıdır” - Müsahibə
4-11-2023, 09:41
İlham Əziz: “Hər yazıçının öz əlifbası olmalıdır” - Müsahibə
27-10-2023, 15:19
Zahid Oruc: “Zəfər dövləti, Zəfər təşkilatı, Zəfər təhsil modeli yaradılmalıdır” - Müsahibə
27-10-2023, 11:01
Əlizadə Nuri: “Şairlik-sözlə inqilab etməkdir” - Müsahibə
23-10-2023, 18:22
General Sırski: “Düşmən ciddi itkilər verir, lakin onlar...” - Müsahibə
23-10-2023, 10:26
Aktrisa: “Özümü olmalı olduğum yerdə hiss edirəm” - Müsahibə
19-09-2023, 13:48
Hərbi analitik: “Rusiya Moskvanı lazımi şəkildə qoruya bilmirsə, deməli...” - Müsahibə
5-09-2023, 18:40
General: “Rusiya elitası Putini devirməyə hazırdır” - Müsahibə
23-08-2023, 18:14
Beynəlxalq ekspert: “Ruslar Ukrayna ilə uzunmüddətli hərbi qarşıdurmaya ümid edirlər” - Müsahibə
16-08-2023, 12:08
Kənan Məmmədov: “Kino günündə göstərməyə yeni film olmadı” - Müsahibə
10-08-2023, 15:00
Rıjenko: “Rusiyanın Qara dəniz donanmasını məhv etmək üçün yüzlərlə drona ehtiyac var” - Müsahibə
30-05-2023, 16:48
Kinorejissor: “Bəzilərini kinonun taleyi yox, kinostudiyanın ərazisi maraqlandırır”
16-05-2023, 16:48
Şeytelman: “Priqojin Rusiyada yeganə şəxsdir ki, dövlət çevrilişlərini uğurla həyata keçirə bilir”
13-05-2023, 09:34
Qüdrət Həsənquliyev: “Davamlı sülh üçün danışıqları Türkiyə və Rusiya ilə aparmalıyıq” - Müsahibə
3-03-2023, 16:55
Keçmiş deputat: “Rus imperiyasının dağılması qaçılmazdır” - Müsahibə
9-02-2023, 12:36
Deputat: “Ciddi əks-zərbə vurulmalıdır” - Müsahibə
7-01-2023, 15:55
Sərdar Cəlaloğlu: “Rusiya Qarabağı ələ keçirməyə çalışır” - Müsahibə
Dünən, 20:02
İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar
Dünən, 17:16
Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur
Dünən, 15:04
Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib
Dünən, 14:13
Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır
Dünən, 13:35
Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək
Dünən, 13:12
Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz
Dünən, 11:57
İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər
Dünən, 10:34
Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət
Dünən, 00:45
Lavrov: Avropa Rusiya ilə müharibəyə hazırlaşır
30-01-2026, 17:48
Yerə bənzəyən planet kəşf olunub
30-01-2026, 16:30
Əli Mustafa: Azərbaycan regionda ABŞ-nın əsas müttəfiqidir
30-01-2026, 11:42
Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?
30-01-2026, 06:55
Avropa Rusiyanın məşhur şəxslərinə sanksiya tətbiq edib - Fotolar
29-01-2026, 17:31
Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?
29-01-2026, 15:01
Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir
29-01-2026, 14:05
Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir
29-01-2026, 11:03
Şaraa Əsədi geri almaq istəyir
28-01-2026, 22:26
Kreml Zelenskini Moskvaya dəvət edib
28-01-2026, 16:17
Genişmiqyaslı münaqişə təhlükəsi artır - Foto
28-01-2026, 15:37
Magistratura üzrə sınaq imtahanının nəticələri elan olunub
28-01-2026, 14:09
Çinin 48 hərbi nəqliyyat təyyarəsi İrana silah daşıyır
28-01-2026, 13:37
Bakının dörd qəsəbəsinə metro xətti çəkiləcək
28-01-2026, 12:19
Ukraynaya təhlükəsizlik zəmanəti verməyin əsas şərti müəyyən edilib
27-01-2026, 14:56
Professor: Müharibə başlasa, İrandakı rejimin süqutu qaçılmaz olacaq
27-01-2026, 11:08
İran mühasirəyə alınır, tezliklə zərbə endirə bilərlər
27-01-2026, 09:44
Ən güclü ordular... - Siyahı
26-01-2026, 23:13
Rusiya Cənubi Qafqaza təsirini itirir
26-01-2026, 17:41
Cəlaloğlu: İran dünya güclərinin hədəfində qalacaq
26-01-2026, 16:16
Keçmiş səfir: ...İrana hücum məsələsi ciddidir - Müsahibə
26-01-2026, 11:59
Vensin Bakı və İrəvana gəlməkdə məqsədi nədir?
26-01-2026, 08:37
Yaddaş pozğunluğuna səbəb olan amil tapılıb
24-01-2026, 16:25
Bakıda yüksək vəzifəli şəxsi intim videoları ilə şantaj ediblər
23-01-2026, 12:05
ABŞ Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının sıralarını tərk edib
23-01-2026, 11:44
Avropa ölkələrində iğtişaşlar başlayıb, yaralananlar var
23-01-2026, 10:58
TRIPP: imkanlar və əsas risklər
23-01-2026, 09:28
Professor: Moskva Bakı və İrəvanın sülh prosesinə mane ola bilməyəcək
22-01-2026, 15:05
Sülh Şurasına üzvlük Azərbaycanın imkanlarını genişləndirir
22-01-2026, 13:19
Davos görüşləri: Azərbaycan dünyaya yenidən təqdim olunur
22-01-2026, 11:54
2026-cı il: Ermənistanda nələr ola bilər?
22-01-2026, 09:14
Professor: İranda etirazların “Allaha qarşı çıxış” kimi təqdim olunması təhlükəlidir
21-01-2026, 15:56
Mollazadə: Putin Qorbaçovun yolu ilə gedir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək
Mikayıl Mikayılov deyir ki, festivalda nümayiş olunan tamaşa Azərbaycanla Meksika arasında teatr əlaqələrinin başlanğıcı sayıla bilər
