Sülhəddin Əkbər: “Bizi müharibə potensialı olan üç böyük problemli məsələ gözləyir”

Xəbər lenti

00:14 / 03-02-2026

Aviadaşıyıcı gəmilərə malik ölkələrin reytinqi açıqlanıb

23:39 / 02-02-2026

Tramp: "Hindistan Rusiya neftindən imtina etdi"

23:02 / 02-02-2026

İcra başçısını söyən şəxs həbs olunub

21:04 / 02-02-2026

"Velizarofficial" adlı səhifənin idarəçisi saxlanılıb

20:02 / 02-02-2026

İlham Əliyev Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində - Yeni sənədlər imzalanıb - (Yenilənib) - Fotolar

19:41 / 02-02-2026

Xalq artistinin oğlu döyülüb

19:23 / 02-02-2026

Süleyman Mikayılov: “Nə harasa çağırılmışam, nə də ifadə vermişəm”

18:52 / 02-02-2026

Sabiq səfir: Türkiyədə görüş təşkil etməyə çalışırlar

18:00 / 02-02-2026

Qaz borusu partlayıb, yaralılar var - Yenilənib

17:55 / 02-02-2026

Generallar yeni vəzifədə polkovnik rütbəsində işləyəcək

17:16 / 02-02-2026

Cəlaloğlu: İranı silahlandırmağın mənası yoxdur

15:47 / 02-02-2026

Kreml Zelenskinin Moskvaya səfərində israrlıdır

15:17 / 02-02-2026

Oskar mükafatına namizədi həbs ediblər

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

14:20 / 02-02-2026

Apteklərdə nöqsanlar aşkar edilib

14:13 / 02-02-2026

Kreml Avropada xaos yaratmağı planlaşdırır

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

13:12 / 02-02-2026

Dağlıq ərazilərə qar yağacaq - Proqnoz

13:06 / 02-02-2026

İTV-nin Yayım Şurasına yeni üzvlər seçilib

12:39 / 02-02-2026

Milli Məclisin iki komissiyası yenidən formalaşdırılıb - Siyahı

12:31 / 02-02-2026

Deputat: Azərbaycan seçkilərə qədər Ermənistanla sülh müqaviləsini imzalaya bilər

12:04 / 02-02-2026

Naxçıvan Konstitusiyasına çoxsaylı dəyişikliklər II səsvermədə təsdiqlənib

11:57 / 02-02-2026

İşsizlik dövlət üçün əlavə risklər yarada bilər

11:38 / 02-02-2026

Ay missiyasına hazırlıqlar başlayıb - Foto

11:26 / 02-02-2026

Musiqiçi oğluna 521 dildə mahnı yazıb

11:04 / 02-02-2026

Milli Məclisin iclası başlayıb

10:59 / 02-02-2026

ABŞ İranı armada ilə, Tehran Ağ evi regional müharibə ilə təhdid edir

10:58 / 02-02-2026

“QHT işi”: Mehriban Rəhimlinin məhkəməsi başlayır

10:34 / 02-02-2026

Prezident gəncləri təbrik edib - Müraciət

10:27 / 02-02-2026

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının öz valyutası olmayacaq

Xəbər lentinin davamı

Ən çox oxunanlar

20:01 / 30-01-2026

Prezident icra başçısını vəzifədən azad edib - Foto

17:31 / 29-01-2026

Vensin səfəri Güney Qafqaza nə vəd edir?

17:48 / 30-01-2026

Yerə bənzəyən planet kəşf olunub

18:15 / 30-01-2026

Vəzifəli şəxslər həbs edilib - (Yenilənib) - Foto

11:42 / 30-01-2026

Tramp üçün əlavə bəhanə: ABŞ prezidenti İraqı niyə hədəfə alıb?

15:04 / 02-02-2026

Kamran Əliyev üç prokuror təyin edib

23:45 / 29-01-2026

Ceyhun Bayramov: Azərbaycan ərazisindən İrana qarşı istifadəyə icazə verilməyəcək

13:35 / 02-02-2026

Fevralın 17-də astronomik hadisə baş verəcək

14:05 / 29-01-2026

Mollazadə: İran ətrafında vəziyyət ağır və təhlükəlidir

13:48 / 29-01-2026

Zəngilana növbəti köç karvanı gedib - (Yenilənib)

13:41 / 30-01-2026

Prezident yeni səfirlərin etimadnamələrini qəbul edib - (Yenilənib) - Fotolar

15:01 / 29-01-2026

Rusiya ordusu bir şəhəri ələ keçirib, iki şəhərə doğru irəliləyir

Sülhəddin Əkbər: “Bizi müharibə potensialı olan üç böyük problemli məsələ gözləyir” - Müsahibə
Tarix: 15-12-2020 10:19 | Bölmə: Müsahibə

Şirift ölçüsü:

Partiya sədri: “Naxçıvan dəhlizinin açılması üzərində ciddi cəhdlə işlər başlanmalıdır. Azərbaycan tərəfi çalışmalıdır ki, Zəngəzur dəhlizindən keçəcək bütün yolların və kommunikasiya xətlərinin xərcini özü çəksin”

Dekabrın 10-da Bakıda keçirilən Zəfər paradı hələ də müzakirə mövzusudur. Çünki Azərbaycan həmin parad vasitəsi ilə dünyaya yeni mesajlar verdi, Azərbaycan-Türkiyə birliyini bir daha nümayiş etdirdi və Cənubi Qafqazda yeni siyasi vəziyyətin yarandığını göstərdi.

Milli təhlükəsizlik nazirinin keçmiş müavini, Azad Demokratlar Partiyasının sədri Sülhəddin Əkbər Reyting.az-a müsahibəsində həm dünyaya verilən mesajları, həm də Azərbaycanla bağlı son vəziyyəti müzakirə edib:

- Azərbaycan parad vasitəsi ilə dünyaya mesaj verib bildirdi ki, artıq əvvəlki Azərbaycan deyil. Azərbaycanın paradı yeni dövlətin qurulduğunun elanı, bir dövlət olaraq yeni inkişaf mərhələsinə keçidin bəyan olunması idi.

Bu parad, həm də Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin yeni səviyyəyə keçdinin mesajıdır. Artıq yeni bir mərhələnin qapısının aralandığı elan olundu.

- Hərbi parad zamanı Prezident Əliyevin çıxışında İrəvan, Göyçə və Zəngəzurun Azərbaycanın əzəli əraziləri olduğu bir daha vurğulandı. Artıq rusiyalı, erməni mütəxəssislərin də toxunduğu Zəngəzur məsələsi siyasi gündəmə gətirilə bilərmi?

- Biz bu məsələyə yalnız Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, Ermənistan-Rusiya savaşı və ya Rusiyanın Ermənistan vasitəsilə bizimlə vəkalət müharibəsi aparması kontekstində baxsaq səhv etmiş olarıq. Bu müharibə artıq geopolitik xarakter alıb, dünyada və regionda gedən geopolitik savaşın tərkib hissəsidir. Ona görə də, bu məsələyə tam və hərtərəfli obyektiv qiymət vermək üçün dünyada və regionda gedən savaşın, yeni dünya düzəni quruculuğunun bir ünsürü kimi baxmalıyıq. Yalnız bu halda məsələlərə hərtərəfli və obyektiv qiymət verə bilərik. Yalnız belə halda aydınlaşar ki, Böyük Britaniyanın, Çinin, İsrailin buradakı maraqları nədən ibarətdir. Eləcədə Türkiyə və Pakistanın maraqları nədir. Həmçinin İran və Rusiyanın maraqlarına diqqət etməliyik.

Bu geopolitik savaş hələ yeni başlayıb, biz onun birinci fazasından keçdik, hələ bu faza tam başa çatmayıb. Nəzərə alın ki, bizim ərazimizin kiçik də olsa, bir hissəsi Rusiya və Ermənistanın hərbi birliklərinin nəzarəti altındadır. Qarşıda Zəngəzur məsələsi var. Hələ üçüncü məsələ də İran-Cənubi Azərbaycan məsələsidir. Ona görə də hesab edirəm ki, bizi qarşıda müharibə potensialı olan üç böyük problemli məsələ gözləyir.

Birincisi rus-erməni silahlı dəstələrinin hələdə nəzarətində qalan keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin yerdə qalmış ərazisi və Laçın dəhlizi.

İkincisi, Zəngəzur.

Üçüncüsü İran və Böyük Azərbaycan məsələsi.

Hesab edirəm ki, bu məsələni müzakirə edərkən Çinin “Bir kəmər, bir yol” kimi böyük strateji layihəsini unutmayaq və bunun da arxasında London və Pekinin durduğunu nəzərə alaq. Eləcədə dünya yəhudi lobbisinin regiondakı maraqlarını da unutmamaq vacibdir. Sözsüz ki, Türkiyə və Pakistanın da öz maraqları mövcuddur. Bunları nəzərə almaqla məsələlərə doğru-dürüst qiymət verə bilərik.

Qarşıdakı dövrdə, xüsusilə ABŞ-da hakimiyyətin dəyişdiyini, Bayden administrasiyasının Rusiyanı əsas təhdid saydığını hesaba almaqla demək olar ki, 2021-2022-ci illərdə Rusiya məsələsi gündəmə gələcək. Rusiya ilə birlikdə postsovet məkanı və Azərbaycan məsələsi də gündəmdə olacaq. Biz bütün Şərqi Avropada, Baltik-Qara dəniz xəttində, Xəzər regionunda vəziyyətin gərinləşməsinin şahidi olacağıq.

İkincisi, Bayden administrasiyası Trampdan fərqli olaraq Avropa Birliyi və NATO ilə birgə hərəkət edəcək. Bu kontekstdə Türkiyənin önəminin artacağını da gözləmək lazımdır.

Ücüncüsü də, Böyük Birtaniyanın Çinlə birlikdə, amma hələlik ayrı hərəkət etdiyini nəzərə almalıyıq.

London-Pekin xəttinin ABŞ-Avropa Birliyi-NATO xəttinə qoşulub-qoşulmayacağını da yaxın gələcəkdə görəcəyik. Azərbaycan və Türkiyənin də Pekin-London xəttində olduğunu nəzərə almalıyıq. Yaxın gələcək bu xətlərin birləşib-birləşməyəcəyi ortaya qoyulacaq. Bu da çox önəmli geopolitik gəlişmə olacaq.

- Ancaq ilk dəfə siz qeyd etmişdiniz ki, müharibədən sonra Ermənistana təzminat iddiası qaldırmaq, onun milyardlarla dollar cərimələnməsinə nail olmaq, bu təzminatı ödəyə bilməyəcəyi təqdirdə Zəngəzuru tələb etmək lazımdır...

- Bəli, doğru deyirsiniz. Sadəcə, mən məsələyə bir qədər geniş baxdım. Adətən mən bir məsələni deyirəm və digər mütəxəssislər mövzu haqqında danışmağa başlayanda, mən bir daha bu məsələyə qayıtmıram. Yəni niyyət o deyil ki, hər dəfə bildirim ki, bunu mən demişdim. Təbii ki, məsələni gündəliyə gətirməyin ən münasib yolu budur. Azərbaycan beynəlxalq ekspert və təşkilatları cəlb etməklə qiymətləndirmə aparır. Məncə, bu iş genişləndirilməlidir və düşünürəm ki, hazırda bu istiqamətdə ciddi iş görülür. Sonra beynəlxalq məhkəmələrdə müvafiq iş açılmalı, Ermənistan qarşısında təzminat davası başlanmalıdır. Düşüncəmə görə, bu davaların miqyası böyük olacaq və Ermənistanın bunu ödəmək imkanı olmayacaq. Bu zaman Azərbaycan qanunauyğun şəkildə və beynəlxalq praktikanı nəzərə alaraq təzminatın torpaqla ödənməsi məsələni qaldıracaq. Məncə, niyyət də budur. Qənaətimcə, Azərbaycan və Türkiyə rəhbəliyinin yanaşmasından da bunu görmək olar. Bu, sevindirici haldır. O mənada ki yanaşma tamamilə doğrudur. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə davam etmək lazımdır. Sözsüz ki, bunun tarixi aspektləri də var. Amma biz tarixi aspektləri indi qabartmaqla yanlışlığa yol vermiş olarıq. Biz məsələyə beynəlxalq hüquq və praktika kontekstində yanaşmalı, müharibə təzminatını qaldırmalı və bunu ödəmək iqtidarında olmayan Ermənistandan torpaq tələb etməliyik.

- Sizcə, Mehri dəhlizindən Naxçıvana çıxış imkan veriləcəkmi?

- Hesab edirəm ki, üçtərəfli sazişdə nəzərdə tutulduğu kimi, Naxçıvan dəhlizinin açılması üzərində ciddi cəhdlə işlər başlanmalıdır. Eyni zamanda sənəddə nəzərdə tutulduğu kimi, əlavə yolların və kommunikasiyaların açılmasına çalışmalıyıq. Yəni gözləməməliyik ki, təzminat məsələsi gündəmə gəlsin. İndidən bunun alt yapısını Azərbaycan hazırlamalıdır.

Azərbaycan tərəfi çalışmalıdır ki, Zəngəzur dəhlizindən keçəcək bütün yolların və kommunikasiya xətlərinin xərcini özü çəksin. Bu, gələcəkdə bizim öz iddiamızı əsaslandırmaq baxımından münasib element olacaq. Buna xüsusi məsələ kimi yanaşmaq lazımdır.

- Amma erməni siyasətçilərin açıqlamalarından aydın görünür ki, onlar bu dəhlizin açılmasına qarşıdır. Yeri gəlmişkən, 10 dekabrda imzalanan üçtərəfli sazişdən bu yana Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan bir dəfə də olsun bu barədə danışmayıb...

- Məncə, perspektivlə bağlı məsələlərə sual-cavab tapmaq üçün prosesə geopolitik baxımdan yanaşmaq lazımdır. Yəni prosesə qlobal, geopolitik, yeni dünya düzəni quruculuğu kontekstində yanaşmalıyıq. Əgər Bayden administrasiyası dönəmində Vaşinqton-Brüssel xətti ilə Pekin-London xətti arasında anlaşma olacaqsa, burada Ermənistanın, hətta Rusiyanın fikrinə heç kim baxmayacaq və bu dəhliz açılacaq. Yox, əgər Vaşinqton-Brüssel xətti ilə Pekin-London xətti arasında indiki ziddiyyət davam edəcəksə, Türkiyə və Azərbaycanın London-Pekin xəttində olduğunu nəzərə alaraq Vaşinqton-Brüssel xətti Ermənistanla birlikdə bu prosesi yubada, qarşısına ala bilər. Odur ki, bu məsələdə diqqətli olmalıyıq. Yəni qarşıdakı dövrdə Vaşinqton-Brüssell xətti ilə London-Pekin xətti arasında münasibətlər necə qurulacaq? Bizim marağımız tələb edir ki, bu xətlər arasında anlaşma olsun. Anlaşma olacaqsa, bizi qarşıda gözləyən və üç müharibə təhlükəsi yarada biləcək məsələdə maraqlarımızı qoruya biləcəyik. Bizə lazım olan budur ki, qarşıdakı 4 ildə Ankara və Bakının olduğu London-Pekin xətti ilə Vaşinqton-Brssel xətti arasında yaxınlaşma və uzlaşma olsun.

Reyting.az

Ana səhifəyə dön