II Qarabağ müharibəsindən sonra ermənilərin hərəkətləri onların nə ağlı, nə də gücü daxilində deyildir

İbrahim Əliyev

Qarabağda Rusiya-Türkiyə birgə monitorinq mərkəzinin açılması son dövrdə regionda baş verən hadisələrin içərisində özünəməxsus yer tutur. 44 günlük müharibənin yekunu olaraq Qarabağ münaqişəsi çərçivəsində vəziyyətin köklü şəkildə dəyişməyinə baxmayaraq ziddiyyətli məsələlərin günbəgün üzə çıxması, ermənilərin və ona dəstək olan bəzi qüvvələrin elementar məntiqə sığmayan addımlar atması, ikibaşlı bəyanatların verilməsi hələ qarşıda görülməli olan problemlərin çoxluğundan xəbər verir.

II Qarabağ müharibəsi məntiqi sonluğuna qədər gəlib çıxmışdı. Son bir neçə gündə həll edilməli məsələlər qalmışdı. Belə bir məqamda Azərbaycana edilən təkliflər əslində düşmən tərəfindən ağ bayrağın qaldırılması, məğlubiyyətin etiraf edilməsi demək idi. Azərbaycan tərəfi humanist mövqedən çıxış edərək insan qanının tökülməsinə son qoymaq naminə hücumu dayandırdı və müharibənin dayandırılması haqqında üçtərəfli sazişə imza atdı. Təkcə Azərbaycan deyil, bütün dünya, o cümlədən Ermənistan bu aktı kapitulyatsiya aktı kimi qəbul edərək, bu reallığı təsdiq etdilər. Hamı qəbul etdi ki, müharibə Ermənistanın tam məğlubiyyəti ilə başa çatıb. Aktın şərtlərinə görə Ermənistan qoşunları təcili şəkildə Qarabağı tərk edir, mülki erməni əhalisinin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün, onların Ermənistanla əlaqələrini münasibətlər düzələnə qədər müvəqqəti olaraq Laçın dəhlizi vasitəsilə təmin etmək üçün rus sülhməramlıları regiona gəlir.

Lakin saziş imzalanandan sonra Qarabağda gedən proseslər, sazişin ayrı-ayrı bəndlərinin fərqli şərhi, xüsusən Rusiyada bəzi qüvvələrin qəribə bəyanatları, bunun fonunda isə baş verən müəmmalı hadisələr narahatlığa ciddi əsas yaradır.

- İşğaldan azad edilməli Laçın, Kəlbəcər, Ağdamdan gedən ermənilərin həmin ərazidə maneəsiz olaraq vandalizm və ekoloji terror aktlarına göz yumulması artıq məsələyə sülhməramlılar tərəfindən nümayiş etdirilən qərəzli münasibətin göstəricisi idi. Onun ardınca isə erməni təxribatçılarının əraziyə buraxılması başadüşülən deyildi.

- Sülhməramlıların təhlükəsiz yaşayış şəraitini təmin etmək əvəzinə siyasi məsələlərə qarışması, separatçıların liderləri ilə xoş münasibətləri, onlarla rəsmi davranışlar etməsi, rəsmi danışıqlar aparması nə sülhməramlı misiyasına, nə də imzalanmış sazişin şərtlərinə uyğun deyildir.

- Separatçıların sülhməramlıların nəzarətində olan ərazidə özlərini ağa kimi aparması, Azərbaycan əleyhinə təhdidedici bəyanatlarla çıxış etmələri hər kəsə məlumdur ki, onların öz gücünə edilmir. Xocavənddə erməni faşist əlaltısı Qaregin Njdeyə abidə qoyulması isə təkcə Azərbaycana deyil, bütün regiona və dünyaya qarşı hörmətsizlikdir. Bu hərəkətlər onların nə ağlının, nə də gücünün imkanı daxilində deyildir.

Bütün bu halların qarşısı alınmalı, Azərbaycanın bütün Qarabağ ərazisində suveren hüquqları bərpa edilməlidir. Ermənilər Qarabağı heç vaxt işğal etmək gücündə olmayıblar və heç vaxt da olmayacaqlar. Qarabağ onlara rus qoşunları tərəfindən tutularaq bəxş edilmişdi. Ermənistanın özündə gedən didişmələrə, mübahisə obyektinə diqqət yetirsək, görərik ki, onlar Rusiyanın dəstəyinin itirilməsinin günahkarını axtarırlar. Onlar üçün Paşinyanın ən böyük günahı bu dəstəyi itirmək olmuşdur. Doğrudan da, bu dəstək olmadan Ermənistana rəhbərlik edən istənilən dövlət başçısının kimliyindən asılı olmayaraq aqibəti belə olmalı idi.

Postmüharibə şəraitində Türkiyənin regiona cəlb edilməsi bu vaxta qədər olan özbaşınalığın qarşısını almağa şans yaradır. Bu həqiqəti tədricən hər kəs dərk etməkdədir. Azərbaycanın möhkəm iradəsi, ardıcıl məqsədyönlü işi bu problemin uğurla başa çatdırılacağına zəmin yaradır. Türkiyə dövlətinin bu proseslərdə yaxından iştirakı, onların hər an Azərbaycanın yanında olması isə əldə edilən uğurun vacib şərtlərindən biridir.

Ana səhifəyə dön