Siyasi ekspert: “Hərbi münaqişə Ukraynanın daxilinə doğu genişlənə bilər”

Son günlər Ukraynada hərbi-siyasi gərginlik yenidən artır. Buna səbəb Donetsk və Luqansk “xalq respublikaları” bölgəsində atəşkəsin pozulmasıdır.

Strateji Planlaşdırma və Araşdırmalar İnstitutunun rəhbəri, siyasi ekspert Azad Məsiyev Reyting.az-a açıqlamasında Ukraynada yaranmış bugünkü vəziyyətin şərhindən öncə keçmişə qısa nəzər salıb:

“Rusiya ilə ABŞ arasında razılaşma vardı ki, NATO Rusiyanın sərhədlərinə doğru irəliləməyəcək. ABŞ bu razılaşmaya əməl etməyib əvvəlcə Gürcüstanda, daha sonra Ukraynada rəngli inqilablar edərək özünə münasib şəxsləri hakimiyyətə gətirdi və bunu demokratiyanın qələbəsi kimi təqdim etdi. Hakimiyyətə gələnlər həmin dövləti NATO-ya inteqrasiya etmək siyasəti yeritməyə və ABŞ-ın təlimatına əsasən, anti-Rusiya mövqeyindən çıxış etməyə başladılar. ABŞ-ın bu davranışı Rusiyanın milli təhlükəsizliyinə zərbə vururdu. ABŞ Ukraynada Yankoviç hakimiyyətini devirərək Ukrayna dövlətini klonlaşdırdı və orada dövlətin bütün sturukturlarına öz kadrlarını yerləşdirdi, hətta Gürcüstanın eks-prezidenti Saakaşvilini dövlət üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan vəzifəyə gətirdi. Bu siyasət dövlətin hərbi-siyasi sahələrində də aparıldı və ABŞ-dan gələn təlimatçıların nəzarəti ilə bu günə kimi davam etməkdədir. Əgər belə demək mümkünsə, ABŞ Ukrayna dövlətini demokratiya bayrağı altında işğal etdi. ABŞ-ın hərbi mütəxəssisləri hesab edirdi ki, Krım yarımadasına nəzarət etməklə Rusiyanın Qara dəniz donanmasını zərərsizləşdirəcəklər. Amma...”.

A. Məsiyev hesab edir ki, Krım yarımadası Rusiyanın Qara dəniz donanmasının döyünən ürəyidir, oradan (radiolakator, elektron cihazlar) adıçəkilən dənizdə və ətraf bölgədəki sualtı və suüstü obyektlərə tam nəzarət etmək, təhlükə anında hədəfləri məhv etmək imkanları var: “Rusiya bu strateji bölgənin ABŞ-ın nəzarətinə keçməsinə imkan verməzdi və vermədi də. Rusiya Krım yarımadasına nəzarət etməklə Qara və Azov dənizlərində hərəkət edən hərbi donanmasının təhlükəsizliyini təmin etməkdədir. ABŞ isə Ukrayna dövlətindən Rusiyaya qarşı yararlanmaqda davam edir. Bu baxımdan Ukrayna Silahlı Qüvvələri “Donetsk Xalq Respublikası” və “Luqansk Xalq Respublikası”na qarşı hücuma hazırlaşdırır. Bir sözlə, münaqişə qızışır”.

Siyasi ekspert bildirib ki, bəzi mütəxəssislər Ukraynadakı vəziyyəti Cənubi Qafqazdakı vəziyyətlə eyniləşdirməyə çalışsalar da, siyasi baxımdan fəqliliklər var:

“Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllində yaranmış geosiyasi vəziyyətlə Ukrayna-Donetsk-Luqansk münaqişəsində yaranmış vəziyyət arasında şox böyük fərqlər mövcuddur. Bircə uyğunluq ondadır ki, istər Ukrayna, istərsə də Cənubi Qafqaz münaqişəşi ABŞ və Rusiyanın maraqlarının toqquşmasından qaynaqlanır. Cənubi Qafqazda Rusiya sülhün təminatını öz üzərinə götürdü və demək olar, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllinə nail oldu. Ukraynaya gəlincə, Rusiya slavyan soyundan olan qardaşlarının hərəkətlərini indiki halda bağışlamayacaq. Bu baxımdan Rusiya “Donetsk Xalq Respublikası” və “Luqansk Xalq Respublikası”na siyasi dəstəyini davam etdirəcəkdir. Düşünürəm ki, Ukrayna problemin hərb yolu ilə həllinə qərar verərsə, ağır nəticələri olar və münaqişə Ukraynanın daxilinə doğu genişlənə bilər”.

İnstitut rəhbərinin fikrincə, Ukrayna xalqı daxili problemlərinin həlli üçün hərbi yolu deyil, tamam fərqli yol seçməlidir. A. Məsiyev qeyd edib ki, Ukrayna problemin həlli üçün xarici siyasətində bitərəf dəsti-xəttini bəyan etməli, Qoşulmama Hərəkatının fəal üzvlərindən olmalı, bunun üçün öncə siyasi hakimiyyətdə və dövlət strukturlarındakı ABŞ-yönümlü kadrlardan və təlimatçılardan təmizlənməli, qonşuları ilə, xüsusilə də Rusiya ilə dosluq əlaqələrini bərpa etməlidir.

Ana səhifəyə dön