“Putinin Paşinyanla görüşməsi ciddi bir mesajdır“

Nikol Paşinyanın Rusiyaya səfəri seçkiqabağı xarakter daşıyır.

Reyting.az “Nezavisimaya qazeta”-ya istinadla xəbər verir ki, bu, erməni müxalifətinin fikridir.

Moskvada Baş nazir Nikol Paşinyan və Rusiya prezidenti Vladimir Putin arasında danışıqlar keçirilib. İclası açan Vladimir Putin bölgədəki nəqliyyat marşrutlarının bərpasının Ermənistana yeni inkişaf imkanları verəcəyini qeyd edib. Ermənistan Baş naziri, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin, xüsusilə müharibədən sonra bölgədəki sabitliyə şəxsi töhfəsini vurğulayıb.

“Əlbətdə ki, ikitərəfli münasibətlərin qurulması baxımından danışacağımız bir şey var. Ən aktual, ən kəskin problemlər Dağlıq Qarabağdakı və ətrafındakı vəziyyətin normallaşmasıdır”. Putinin sözlərinə görə, strateji xarakter daşıyan ikitərəfli münasibətlərin nə qədər dərin olduğu barədə danışmağa ehtiyac yoxdur. “Hələ də Ermənistan iqtisadiyyatına qoyulan bütün kapital qoyuluşlarının 40 faizinin Rusiya mənşəli olduğunu qeyd etməyi vacib hesab edirəm. Möhkəm bir dövriyyəmiz var. Eyni zamanda, müxtəlif səbəblərə görə, son bir ildə, ilk növbədə koronavirus səbəbindən, bir qədər azalma müşahidə edirik”.

Putin yaxın gələcəkdə tərəflərin bu mərhələni bərpa etməklə yanaşı, davam edə biləcəklərinə də inandığını bildirib.

İrəvandakı siyasi rəqiblərinin rəyinə görə, Nikol Paşinyanın Rusiyaya səfəri seçkiqabağı xarakter daşıyır. Ermənistan Baş naziri yeni bir hökumətin qurulması ilə nəticələnməli olan iyunun 20-nə təyin edilmiş parlament seçkiləri ilə əlaqəli açıq şəkildə olmasa da, ən azından Kremldən dolayı dəstəyini göstərmək və əsgərlik etmək istəyir.

Xatırladaq ki, mayın əvvəlində Paşinyan “texniki təqaüd”ə çıxacaq.

Paşinyanın qarşıdakı seçkilərdə əsas rəqibi Robert Köçəryan Ermənistan Baş nazirinin səfərindən bir gün əvvəl Moskvaya gəlib. O, “Birinci kanal”da Vladimir Poznerə verdiyi müsahibəsində İkinci Qarabağ müharibəsindəki məğlubiyyət haqqında fikirlərini və razılaşmalara yenidən baxılmayacağını bildirib. "Yalnız dəli yeni bir müharibəni xəyalından keçirə bilər",- deyən Köçəryan məğlubiyyətdə mövcud hökuməti günahlandırıb.

Bir sıra mütəxəssislər bu çıxışı Kremlin Robert Köçəryana dəstək verməyə hazırlaşmasının göstəricisi kimi qiymətləndirirlər.

Siyasi müşahidəçi David Petrosyan vəziyyəti təhlil edərək bildirib ki, həm Robert Köçəryanın Putinlə telefon danışığı, həm səfəri, həm Vladimir Poznerlə müsahibəsi heç nəyi həll etmir. “Seçkilərə hələ çox var, çox şey dəyişə bilər. Seçicilərin çoxu nə Paşinyan, nə də Köçəryanın tərəfdarı deyil. Güman edirəm ki, üçüncü bir qüvvə meydana çıxacaq”.

David Petrosyanın fikrincə, birinci instansiya məhkəməsinin, Köçəryan və digər üç müttəhimə verdiyi bəraət qərarı seçkilərdə qüvvələrin uyğunlaşması üçün daha vacibdir. Düzdür, Robert Köçəryan və Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş katibi Armen Gevorqyan hələ də müttəhim statusunda qalırlar: onlar 3 milyon dollar məbləğində rüşvətdə günahlandırılırlar.

“Bu, Paşinyanın mövqelərinə ciddi zərbədir. Köçəryan artıq seçkilərə iki partiyalı bir blokun rəhbəri olaraq gedəcəyini açıqlayıb. Çox güman ki, onlardan biri ənənəvi erməni partiyası "Daşnaksütyun" ola bilər”.

Siyasi analitik Armen Xanbabyan nə Köçəryan, nə də Paşinyan məsələsində birbaşa Kremldən dəstək verilməyəcəyinə inanır. “Kreml gələcək seçkilərdə əsas namizədlərə bərabər münasibət saxlamaq istərdi. Rusiya tərəfi, Qarabağ müharibəsindəki məğlubiyyətdən sonra respublikada baş verən böhranı daxili bir məsələ hesab edir, bunun qanun və konstitusiya normaları əsasında sürətlə həll olunmasını istəyir”.

Mütəxəssisin fikrincə, Paşinyanın səfərinin əsas vəzifəsi yalnız seçkiöncəsi PR deyil, çünki Putinlə önəmli olaraq Moskvanın sərhədləri açmaq və bölgədə infrastruktur yaratmaq istəyi ilə bağlı vacib məsələləri müzakirə etməkdir. Xüsusilə, Ermənistan-Türkiyə və Ermənistan-Azərbaycan sərhədlərinin açılmasından, dəmir yollarının işinin başlanmasından və Qarabağın Rusiya sülhməramlılarının öz himayəsinə götürdüyü bölgədəki vəziyyətin sabitləşməsindən danışırıq.

Xanbabyan bildirib: “Çox vacib bir məqam Bakı rəhbərliyinin erməni tərəfinə təhvil verməkdən imtina etdiyi 200 erməni məhbusun taleyi barədə söhbət olmalıdır. Məsələ burasındadır ki, bu insanlar atəşkəs elan edildikdən sonra yaxalanmışdılar və rəsmi baxımdan Bakı onları əsir deyil, terrorçu adlandırır. Bu insanlar atəşkəsin başlanğıcı barədə ön cəbhədə mühasirəyə alındıqlarını bilmədikləri üçün silahlarını lazımi anda yerə atmadılar. Ancaq vəziyyət olduğu kimi qalır və İrəvan bu məsələni son dərəcə inadla həll etməyə çalışır”.

Dünya İqtisadiyyatı və Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutu Postsovet Araşdırmaları Mərkəzinin baş elmi işçisi Stanislav Pritçin hesab edir ki, Paşinyan üçün prioritet Ermənistandakı siyasi sistemi yenidən qurmaq, formalaşan mənfi cəhətləri sıfırlamaqdır. Atəşkəs bəyannaməsinin imzalanması və İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticələri ilə əlaqədar olaraq, geriyə baxmadan daha sərbəst hərəkət etmək üçün. “Paşinyan üçün mənfi sıfırlama mərhələsi çox vacibdir, ona görə də paylar onun üçün çox yüksəkdir. Siyasi bir sinif şəraitində seçkiləri keçib hakimiyyətdə qalmaq, sonra baxıb nəyin necə nəticə verəcəyinə və nəyin olmayacağına qərar vermək lazımdır. Hələ də qoyulması lazım olan nəqliyyat marşrutlarının bərpasına gəldikdə, nə siyasi, nə də iqtisadi olaraq sürətli dividentlər gətirməyəcəklər. İnsanlar sadəcə bir tranzit marşrutunun görünüşünü görməyəcəklər və siyasi sabitlik baxımından bu, Paşinyan üçün prioritet deyil”.

Regional əməkdaşlığa gəlincə, mütəxəssisin fikrincə, əsas çətinlik ölkələrin hələ də münaqişə vəziyyətində olan ətalət şəraitində yaşamasıdır. “Onlar bir-birlərini yalnız düşmən kimi qəbul edə bilərlər. Azərbaycan iqtisadiyyata vurğu edən praktik bir yanaşma göstərirsə, nəqliyyat yollarını birtərəfli inkişaf etdirmək mümkün olmadığı üçün Ermənistan hələ gələcəyi konstruktiv şəkildə müzakirə etməyə hazır deyil. İndi Azərbaycan və Türkiyəyə doğru hər hansı bir addım xəyanət kimi qəbul olunur. Uğursuzluğun nəticələri çox təzədir və bu günə qədər insanlar psixoloji olaraq işbirliyinə hazır deyillər. Üstəlik, bəzi erməni ekspertlər iqtisadiyyatın problemlərin həllinə kömək edəcəyinə inanırlar. Bəzi mütəxəssislər ümumiyyətlə iqtisadi əməkdaşlığın olmayacağına inanırlar”.

Pritçinin sözlərinə görə, Putinin Paşinyanla görüşməsi ciddi bir mesajdır: Paşinyan Putin üçün vacib bir şəxs olaraq qalır. Köçəryana gəlincə, Moskva Paşinyanın hansı seçki imkanlarına sahib olduğunu başa düşür, ona görə Köçəryanın perspektivləri o qədər də sadə deyil. Moskva ən uyğun tərəfdaşı seçərək xarici hakim rolunu oynayacaq.

Ana səhifəyə dön