Nüvə enerjisi məsələsi iki ölkə arasında gərginliyə səbəb olub

Avropa İttifaqı (Aİ) Komissiyasının nüvə enerjisi və təbii qaz obyektlərini müəyyən şərtlər daxilində davamlı olaraq təsnif etmək planı Almaniya ilə Fransa arasındakı fikir ayrılığını dərinləşdirib.

Reyting.az xəbər verir ki, iqtisadi fəaliyyətlərin ekoloji cəhətdən davamlı olub-olmadığını müəyyənləşdirmək üçün təsnifat sistemi olan taksonomiya qaydaları layihəsi ilə nüvə enerjisi və təbii qaz investisiyalarının müəyyən şərtlər daxilində iqlimə uyğun səciyyələndirilməsi planlaşdırılır.

Aİ Komissiyasının hazırladığı layihəyə əsasən, radioaktiv tullantıların təhlükəsiz şəkildə utilizasiyası təmin olunarsa, atom elektrik stansiyalarına investisiyalar davamlı olaraq təsnif ediləcək. Bu halda 2045-ci ilə qədər AES-lərin tikintisinə icazə veriləcək. Layihədə karbon qazı emissiyalarının müəyyən səviyyədən aşağı qalacağı təqdirdə 2030-cu ilin sonuna kimi təsdiqini alacaq təbii qazla işləyən elektrik stansiyalarının “yaşıl” olaraq təsnifləşdirilməsi planlaşdırılır.

Bu plana kimlər dəstək verir?

Fransa nüvə enerjisini “iqlim dostu” hesab etmək planlarını dəstəkləyir. Prezident Emmanuel Makron nüvə enerjisinin Fransa və Aİ-nin planlaşdırıldığı kimi, 2050-ci ilə qədər karbon neytrallaşması üçün zəruri olduğunu müdafiə edir.

Makron aprel ayında ölkədə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində nüvə enerjisini yenidən kəşf edib və bundan bir qədər əvvəl atom elektrik stansiyalarının inkişafına 1 milyard avro sərmayə qoyulacağını açıqlayıb.

Dünyada atom elektrik stansiyalarından ən çox istifadə edən Fransa hələ də elektrik enerjisinə olan ehtiyacının 70 faizini nüvə enerjisi ilə qarşılayır. Aİ-də enerji ehtiyacının təxminən 25 faizi atom elektrik stansiyalarından əldə edilir.

Fransadan başqa, Polşa kimi Şərqi Avropa ölkələri də kömürdən asılı olan iqtisadiyyatlarını iqlimin qorunması üçün daha uyğun atom elektrik stansiyalarına investisiya qoymağa davam etmək istəyirlər.

Almaniya nüvə enerjisi planlarını necə qoruyacaq?

Almaniya hökuməti təbii qaz enerjisini davamlı etmək planlarını alqışlasa da, nüvə enerjisi təklifini qətiyyətlə rədd edir.

Hökumət sözçüsü “Röyter” agentliyinə deyib ki, nüvə enerjisi və kömür istehsalından imtina nəzərə alınsa, təbii qaz Almaniya hökuməti üçün karbon neytrallığına doğru mühüm keçid texnologiyasını təmsil edir.

Hökumət sözçüsü qeyd edib ki, nüvə enerjisinin davamlı olaraq təsnif edilməsi Almaniya hökuməti tərəfindən rədd olunur.

Sosial Demokrat Partiyası (SPD), Yaşıllar və Azad Demokrat Partiyasından (FDP) ibarət koalisiya hökumətində iqlimin qorunmasını prioritet məsələ kimi görən Yaşıllardan daha sərt reaksiya gəlib. Yaşıllar Partiyasının üzvü, Baş nazirin müavini Robert Habek deyib ki, nüvə enerjisini davamlı olaraq xarakterizə etmək çox yanlışdır, xüsusilə də bu, yüksək riskli texnologiyadır: “Aİ Komissiyasının yeni təkliflərinin təsdiqlənəcəyini düşünmürük”.

Yaşılların üzvü olan ətraf mühit naziri Steffi Lemke də bu planları “tamamilə yanlış” adlandıraraq, dəhşətli ekoloji fəlakətlərə səbəb ola biləcək enerji növünün davamlı hesab edilə bilməyəcəyini diqqətə çatdırıb.

Digər ölkələrin mövqeyi...

Almaniya ilə yanaşı, Avstriya, Lüksemburq, Danimarka və Portuqaliya Aİ-nin nüvə enerjisini davamlı olaraq təsnif etmək planlarına qarşı çıxır. Həftə sonu Avstriyadan sərt reaksiya gəlib. Avstriyanın İqlim mühafizəsi naziri Leonore Gevessler nüvə enerjisi və təbii qazın dayanıqlı kimi təsnif ediləcəyi təqdirdə qanuni tədbirlər görəcəyi ilə hədələyib. Onun sözlərinə görə, bu planlar reallaşarsa, məhkəməyə müraciət edəcəklər.

Qarşıdakı mərhələdə nələr olacaq?

AB Komissiyasının hazırladığı layihəni üzv ölkələrə göndərməsi ilə məsləhətləşmələr üçün tələb olunan iki həftəlik müddət başlayıb. Aİ-yə üzv ölkələr yanvarın 12-dək qanun layihəsi ilə bağlı fikirlərini bildirəcəklər. Aİ Komissiyasının layihəyə dair soz sözünü yanvarın ortalarında verəcəyi gözlənilir.

Aİ əhalisinin ən azı 65 faizini təmsil edən 20 ölkə buna etiraz edərsə və ya Avropa parlamentində ən azı 353 deputat buna qarşı çıxarsa, Aİ Komissiyasının planları həyata keçirilməyəcək. Lakin bu, çox real görünmür. Yalnız Almaniya, Avstriya, Danimarka, Portuqaliya və Lüksemburq nüvə enerjisi ilə bağlı tənzimləmənin qəti əleyhinədir. Təbii qaz təklifinə edilən etirazda səs çoxluğu əldə etmək mümkün görünmür.

Ana səhifəyə dön