İrandan ölkəmizə gözlənilən səfər...

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf yaxın vaxtlarda Azərbaycana səfər etmək niyyətindədir. Səfərin dəqiq tarixi hələlik məlum olmasa da, İran parlament sədrinin ölkəmizə səfər edəcəyi bəlli idi.

Mümkündür ki, Qalibaf Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən Asiya Parlament Assambleyasının (APA) 13-cü Plenar Sessiyası çərçivəsində həmkarı Sahibə Qafarova ilə görüşündən sonra belə bir qərar verib. Təsadüfi deyil ki, Qalibaf azərbaycanlı həmkarı Sahibə Qafarova ilə görüşündən danışarkən deyib ki, “son zamanlar Azərbaycanla bağlı bir sıra anlaşılmazlıqlar yaranıb. Amma bu anlaşılmazlıqlar aradan qaldırılıb və gələcəkdə Bakıya səfər etməyi planlaşdırıram”.

İranın narahatlığı

Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən Asiya Parlament Assambleyasının 13-cü Plenar Sessiyası bir çox baxımdan diqqət çəkdi. Xüsusilə də sessiya çərçivəsində İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın azərbaycanlı həmkarı Sahibə Qafarova ilə görüşdə dedikləri və Qafarovanın verdiyi cavab önəmlildi:

“Bu gün iki ölkə münasibətləri inkişaf etdirməyə və dərinləşdirməyə çalışır. Əminəm ki, iki ölkənin rəsmiləri münasibətləri inkişaf etdirməkdə çox istəklidirlər”. “Bizim regional və qlobal arenada bir-birimizlə yaxşı münasibətlərimiz ola bilər və region ölkələri nə qədər yaxın olarsa, region üçün bir o qədər yaxşıdır və qeyri-regional ölkələr bu sahəyə müdaxilə etməməlidir”, - Qalibaf vurğulayıb.

Məhəmməd Bağır Qalibaf

Qalibafın bu sözləri prinsip etibarilə İranın Azərbaycan ilə bağlı narahat olduğunu göstərir. Mövcud İran-Azərbaycan gərginliyi davam edir və bu gərginlikdən ən yaxşı İsrail istifadə edir. Rəsmi Tehranın əksinə Təl-Əvivin təmasları artırması, Bakıya həmrəylik nümayiş etdirməsi Azərbaycanın İsraildə səfirlik açma qərarı ilə nəticələndi. Bundan başqa, Azərbaycanın Zəngəzur dəhlizinin açılması tələbindən geri addım atmaması, İrandakı etiraz aksiyalarına prezident səviyyəsində reaksiya verilməsi və s. məsələlər İranın narahatlığını daha da artırır.

Məsələ ondadır ki, İran Azərbaycan əleyhinə Ermənistanla əməkdaşlıq edib, Bakını təhdid etsə də, reallıqda ölkəmizdən bir o qədər də asılıdır. Xüsusilə bu asılılıq özünü Rusiya-İran və Türkiyə-İran münasibətlərində daha qabarıq göstərir.

Tehranın Bakıya şərti və Qafarovanın cavabı

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın sözləri hər nə qədər rəsmi Tehranın Bakıya qarşı ritorikasını yumşaltdığı təəssüratı bağışlasa da, dəyişən heç nə yoxdur. Məsələ ondadır ki, İran bu gün Azərbaycanla münasibətləri həqiqətən də normallaşdırmaq istəyirsə, ilk növbədə “sərhədlərin dəyişdirilməsi qırmızı çizgimizdir”, “İsrail ilə əməkdaşlıq etməyin”, “qeyri-regional ölkələrin bölgəyə qarışmasına imkan verməyin”,- fikirlərini səsləndirməkdən əl çəkməlidir.

Bundan başqa, İran kanalları Azərbaycan əleyhinə açıqlamaları, SEPAH-a bağlı saytlar təxribatçı görüntülər paylaşmağı dayandırmalıdır.

Qalibaf Qafarova ilə görüşdə bildirib ki, “Biz Qafqaz regionunda sərhəddə heç bir geosiyasi dəyişikliyi qəbul etmirik” və əlavə edib ki, Tehran “Azərbaycanla əlaqələrin inkişafı ilə bağlı aydın mövqeyə malikdir və biz ticarət və tranzit mübadiləsini inkişaf etdirməyə hazırıq”.

Qalibafın bu sözlərindən belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, İran nə “sərhədlərin dəyişdirilməsi qırmızı çizgimizdir”, nə də digər tələblərindən əl çəkməyib, sadəcə, mövcud gərginliyin iqtisadi maraqlara zərbə vurmasından ehtiyat edir.

Elə buna görə də xanım Qafarova Qalibafa sillə kimi “biz müsəlmanıq və İran əhalisinin əksəriyyəti Azərbaycan dilində danışır”,- deyərək layiqli cavab verib.

Qalibafın səfəri baş tutacaq?

Məhəmməd Bağır Qalibaf Azərbaycana səfər etməkdə qərarlı olsa da, bunun baş tutub-tutmayacağı sual atındadır. Məsələ ondadır ki, ötən ilin noyabr ayında Qalibafın Azərbaycana səfəri planlaşdırılsa da, bu səfər təxirə salınmışdı. Buna səbəb İranın Azərbaycana qarşı təxribatlarının davamlı hal alması idi. İran təxribatlara davam edərsə, Qalibafın bu səfəri də baş tutmayacaq.

Lakin Tehranın narahatlığını nəzərə alaraq demək olar ki, molla rejimi bir müddət ritorikasını səngidəcək və Qalibafın səfəri baş tutacaq.

Turan Rzayev

Ana səhifəyə dön