Əfqanıstanın 9 milyard dolları - Əfqanlar bu vəsaiti tələb edir

ABŞ qoşunları Əfqanıstandan çıxarıldıqdan və 2021-ci ilin avqust ayının 15-də “Taliban” Kabili ələ keçirdikdən sonra ölkədə humanitar vəziyyət daha da pisləşib. ABŞ-ın Əfqanıstana, sahibkarlara və ictimaiyyətə məxsus 9 milyard dollara yaxın maliyyə aktivlərini dondurması, Əfqanıstana humanitar yardımın çatdırılması üçün istifadə oluna biləcək bank sektoruna məhdudiyyətlərin tətbiqi ölkədə böhranı daha da dərinləşdirir.

Reyting.az xəbər verir ki, əfqan təşkilatları və Amerika Zəkat Fondunun birgə təşkil etdiyi Əfqanıstana Sülh və Humanitar Yardım Konfransı çərçivəsində əfqan düşüncə adamları və keçmiş siyasətçilər ölkədəki böhrandan danışıblar.

Əfqanıstanın keçmiş prezidenti Əşrəf Qani dövründə senator və Senat prezidenti olan, lakin konstitusiyaya zidd olaraq Qani tərəfindən vəzifədən uzaqlaşdırılan Bəxtar Aminzainin sözlərinə görə, korrupsiyalaşmış, konstitusiyaya zidd, qondarma hökumət strukturu bir millətin arzusunu təmsil edə bilməz və nəticədə dağılacaq.

Qəni administrasiyasının Əfqanıstan üçün bir çox mühüm fürsətləri qaçırdığını bildirən Aminzai, Əfqanıstan rəhbərliyinin ABŞ və “Taliban” arasındakı danışıqlarda çox zəif qaldığını, çünki Qəninin bir neçə gənci müzakirəçi kimi göndərdiyini bildirib: “Aydın idi ki, Qəni münaqişəni həll edə və böhranın yaxşı həlli üçün danışıqlar apara bilməyəcək. O, sadəcə, prezidentliyini başa çatdırmaq üçün işləri uzatmağa çalışırdı”.

Aminzainin fikrincə, “Taliban” hazırda öz rəqiblərini bağışlamaq barədə müsbət mesajlar verir ki, bu da yaxşı göstəricidir.

Keçmiş siyasətçi bildirib ki, hazırda ABŞ və “Taliban”ın ölkədəki aclıq və humanitar dramın həlli üçün siyasi olaraq eyni dildən istifadə etməsinə çalışırlar. ABŞ-ın bank sistemində dondurduğu maliyyə aktivlərinin bir hissəsinin dövlətə və yerli investorlara aid olduğunu xatırladan Aminzai, keçmiş hökumət dövründə insanların əmanətlərini təhlükəsizlik məqsədilə banklara yatırdıqlarını, lakin bu pula indi çıxışlarının olmadığını deyib.

Siyasətçi ABŞ-ın Əfqanıstan bank sistemində dondurulmuş 9 milyard dollardan çox vəsaitin 3,5 milyard dollarının hökumətə deyil, yerli müəssisələrə və fərdlərə aid olduğuna diqqət çəkib: “Biz indi beynəlxalq ictimaiyyətdən əfqan xalqının təcili ehtiyacı olan qeyri-dövlət aktivlərini sərbəst buraxmağı xahiş edirik”.

Türkiyə ilə Əfqanıstan arasında dərin tarixi bağ olduğunu dilə gətirən Aminzai Əfqanıstanda Türkiyənin və xüsusilə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çox sevildiyini vurğulayıb.

Əfqanıstanın keçmiş prezidenti Həmid Kərzainin müşaviri Tacc Əyyubi bildirib ki, Qəni hökumətinin dağılması hər kəsi təəccübləndirib və “Taliban”çılardan biri avqustun 15-də ona zəng edərək hökumətin süqutunun bu qədər tez baş verəcəyini gözləmədiklərini deyib: “Əslində “Taliban” şəhərin kənarında gözləyəcəklərini və siyasi həll yolu tapacaqlarını düşünürdülər”.

Qəni hökumətini korrupsiyaya görə tənqid edən Əyyubi deyib ki, Qəni və komandası əslində öldürülməkdənsə, korrupsiyalarına görə məhkəmə qarşısına çıxarılacaqlarından qorxurdular: “Əfqanıstandan qaçan sərkərdələrin əksəriyyəti məhkəmə qarşısına çıxarılacaqlarından qorxurdular. ABŞ və “Taliban” anlaşa bilmirlər. Bu mövzuda iki tərəfin nə demək istədiyinin aydın olmadığını və bu kontekstdə hər iki tərəfin eyni mövqedən istifadə etməsinin təmin edilməsi vacibdir. Bunun üçün də vasitəçiyə ehtiyac hiss edilir”.

Ana səhifəyə dön