Rusiya beynəlxalq məkanı tərk edir

Rusiya Ukraynaya hücumdan sonra ağır siyasi və iqtisadi sanksiyalara məruz qalıb. Putinin müharibəsinə əksər ölkələr, xüsusilə Avropa sanksiyalarla sərt cavab verir. Bunun son nümunəsi özünü kosmos yarışında göstərir. Rusiya dünyanı şoka sala biləcək qərarını açıqlayaraq tarix yazmağa cəhd edir.

Reyting.az xəbər verir ki, Rusiya 2024-cü ilə qədər Beynəlxalq Kosmik Stansiyanı tamamilə tərk edəcəyini açıqlayıb.

Rusiyanın Roskosmos Kosmik Agentliyinin rəhbəri Yuri Borisov bildirib ki, Moskva layihəni tərk etməzdən əvvəl Beynəlxalq Kosmik Stansiya (BKS) tərəfdaşları qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirəcək.

Moskva və Qərb arasında simvolik iyirmi illik orbital tərəfdaşlığa son verəcək bir addım atılacaq, Rusiya 2024-cü ildən sonra Beynəlxalq Kosmik Stansiyadan çıxacaq və ən vacibi isə öz orbit forpostunu (kosmik baza) qurmağa çalışacaq.

Yuri Borisov prezident Vladimir Putinlə görüşü zamanı əmin edib ki, Rusiya layihəni tərk etməzdən əvvəl BKS-də tərəfdaşları qarşısında götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirəcək.

Borisovun bəyanatı “Roskosmos”un keçmiş prezidenti Dmitri Roqozinin Moskvanın 2024-cü ildən sonra stansiyanı tərk etmək niyyəti ilə bağlı əvvəlki açıqlamalarını təsdiqləyib. Xatırladaq ki, Roqozin ABŞ, Aİ və Kanadanı onlarla əməkdaşlıq edən şirkətlərə qarşı sanksiyalarını ləğv etməyəcəkləri təqdirdə, tərəfdaşlığı dayandırmaqla hədələyib.

Qeyd edək ki, BKS-nin ilk versiyası 1998-ci ildə buraxılıb və 2000-ci ildən bəri bir sıra Qərb ölkələrinin və Rusiyanın astronavtları orada daimi yaşayırlar. Bu, tarixdə Yer orbitində ən uzun davamlı insan mövcudluğu kimi qeyd olunur.

Stansiya geniş şəkildə iki kosmik supergüc olan Rusiya və ABŞ arasında soyuq müharibədən sonrakı tərəfdaşlığının simvolu kimi qəbul edilirdi.

2001-ci ildə ABŞ-ın o zamankı prezidenti Corc Buş ilə birgə bəyanatında Putin BKS-ni iki ölkə arasında “çox uğurlu” ikitərəfli münasibətlərin nümunəsi kimi qiymətləndirib.

Borisovun Putinlə görüşündən qısa müddət sonra “Roskosmos” sosial media kanallarında onun orbital forpostunun plana uyğun olaraq tikildiyini bildirən şəkil yerləşdirib. Plan, kosmik stansiyada əvvəlcə iki rus astronavtı yerləşdirəcəyini və nəticədə bu sayını dördə çatdıracağını bildirib.

NASA-nın yüksək rütbəli rəsmisi dünən xəbər agentliklərinə deyib ki, Rusiya BKS-dən çıxmaq niyyətini bəyan etməyib.

Rusiyanın Ukraynadakı hərəkətlərinin geniş şəkildə pislənməsinə baxmayaraq, kosmos Moskva ilə Qərb ölkələri arasında əməkdaşlığın son istiqamətlərindən biri olaraq qalır.

NASA və “Roskosmos” payızdan etibarən ABŞ-ın özəl raket şirkəti “SpaceX” ilə astronavtların Rusiya raketlərində davam etməsi və rus kosmonavtlarının BKS-ə liftlərdən istifadəsi üçün bu ay razılaşma əldə edib.

NASA və Rusiya rəsmiləri bildiriblər ki, razılaşma ISS-nin hər iki tərəfinin rahat işləməsini təmin etmək üçün göyərtəsində həmişə ən azı bir amerikalı və bir rusiyalının olmasını təmin edir.

Bununla belə, Moskvanın artan təcridini nəzərə alsaq, Borisovun BKS-ni tərk etməklə barədə açıqlaması sürpriz olmayacaq. Rusiyanın Kosmik Agentliyi bu ay Moskvanın Ukraynanın şərqindəki Luqansk bölgəsini ələ keçirməsini qeyd edən BKS-də öz kosmonavtlarının şəkillərini yayımlaması ilə mübahisələrə səbəb olub.

Tarixçi Jordan Bimm bildirib ki, stansiyanın fəaliyyəti Rusiyasız da mümkün olacaq: “Lakin praktikada bu, Rusiyanın NASA və digər tərəfdaşları üçün nə qədər çətin işlər görmək istəməsindən asılı olaraq kabusa çevrilə bilər”, - deyə Bimm vəziyyətin ciddiliyini açıqlayıb.

Yarandığı gündən ISS tərəfdaş ölkələrin hər birindən müxtəlif texnologiyalar, materiallar və infrastruktur dəstəyi alır. Kosmik proqramın ən inkişaf etmiş ölkələrindən biri olan Rusiyanın BKS-yə verdiyi dəstək və proqramın icrasında onun oynadığı rol çox böyükdür.

Bütün bu səbəblərdən Avropanı təbii qaz klapanlarını sıxaraq cəzalandıran Rusiyanın son addımı dünya adına kosmos araşdırmalarına və “kosmos yarışı” adlandırılan sıçrayışa böyük zərər verəcək.

Ana səhifəyə dön